صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الاوّل: در توحید باری تعالی
  4. »بخش 21 - فی‌الامثال والمواعظ، الفقر سواد الوجه والدُّنیا دارالزوال و تغیّرالاحوال و الانتقال

بخش 21 - فی‌الامثال والمواعظ، الفقر سواد الوجه والدُّنیا دارالزوال و تغیّرالاحوال و الانتقال

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

با سیه باش چونت نگزیرد

که سیه هیچ رنگ نپذیرد

22

با سیه روی خوشدلی بهم است

طرب‌انگیز سرخ روی کم است

33

تبش آتشی که دل جویست

طالب سوخته سیه رویست

44

زنگی زشت در بلا جویی

خوش دلی یافت در سیه رویی

55

طرب او نه از نکویی اوست

خوش دلی او ز مشک‌بویی اوست

66

هست روشن‌تر از ضیاء هلال

کشف حال هلال و کفش بلال

77

راز دل گر همی نخواهی فاش

با سیه رویی دو عالم باش

88

زآنکه آنرا که آرزو طلب است

پرده‌در روز و پرده‌دار شب است

99

زین هوسهای هرزه دست بدار

آرزو زهردان و معده چو مار

1010

افعی آرزوت اگر بگزد

با تو این کارها بسی بپزد

1111

که بدین راه در بدی نیکیست

آب حیوان درون تاریکیست

1212

دل ز رنگ سیه چه غم دارد

زانکه شب روز در شکم دارد

1313

هرچه جز حق هرآنچ باطین است

جز طریق حقیقت دین است

1414

زانکه مردان درین کهن خانه

نو گرفتند بی‌دم و دانه

1515

چون به باغ خدای بگرازند

هرچه تلقین بود بیندازند

1616

بی‌خودی منتهای راز همه‌ست

مرجع روح پاک با کلمه‌ست

1717

بگذر از جان و عقل یکباری

تا به فرمان حق رسی باری

1818

ای که فرش زمانه ننوشتی

وی که از چار و نه بنگذشتی

1919

می‌نبینی از آنکه شب کوری

روز چون عقل ابلهان عوری

2020

می بگویم سخن ترا نه به غمز

لیکن از راه حق به نکته و رمز

2121

تا ز باطل بنگذری حق نیست

که از این نیمه حق مطلق نیست

2222

جز پی زاد راه عالم حی

زور لاخیر دان و زر لاشیئ

2323

هست لاخیر زور زرداران

همچو لا شیئ عقل می خواران

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

آتش و باد و آب و خاک و فلک

ز برش عقل و جان میانه ملک

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 20 - فی تعظیم قدره

اگلی نظم

از من و از تو کارسازی را

بی‌زبانیست بی‌نیازی را

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 22 - در بی‌نیازی از غیر خدای‌تعالی و دست در وی زدن از سر حقیقت

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور