صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الاوّل: در توحید باری تعالی
  4. »بخش 22 - در بی‌نیازی از غیر خدای‌تعالی و دست در وی زدن از سر حقیقت

بخش 22 - در بی‌نیازی از غیر خدای‌تعالی و دست در وی زدن از سر حقیقت

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

از من و از تو کارسازی را

بی‌زبانیست بی‌نیازی را

22

بی‌نیازیش را چه کفر و چه دین

بی‌زبانیش را چه شک چه یقین

33

بی‌نیازی نیاز جوی از تو

پاس داری سپاس گوی از تو

44

به حقیقت بدان که هست خدای

از پی حکم و حکمت بسزای

55

طاعت و معصیت ترا ننگست

ورنه زی او به رنگ یکرنگست

66

کی به عقل و به دست و پای رسد

بنده خواهد که در خدای رسد

77

او تو را راعی و تو گرگ پسند

او ترا داعی و تو حاجتمند

88

گرگ و یوسف بتست خرد و بزرگ

ورنه زی او یکیست یوسف و گرگ

99

لطف او را چه مانعی و چه عون

قهر او را چه موسی و فرعون

1010

نفس و افلاک آفریدهٔ اوست

خنک آنکس که برگزیدهٔ اوست

1111

چه عزیزی ز عقل و برخ او را

چه بزرگی ز نفس و چرخ او را

1212

چرخ و آنکس که چرخ گردانست

آسیایست و آسیایانست

1313

حکم فرمان و عقل فرمان‌گیر

نفس نقاش و طبع نقش‌پذیر

1414

جنبش چرخ بی‌سکون زمین

هست چون مور در دم تنّین

1515

مور را اژدها فرو نبرد

گردش چرخ بی‌خبر گذرد

1616

بی‌خبروار در مشیمهٔ لا

کرده در کار آسیای بلا

1717

عمر تو دانه‌وار در دم او

سور تو همنشین ماتم او

1818

نزد تست آنکه از پی شو و آی

کاسهٔ تو چهار دارد پای

1919

جز به فضلش به راه او نرسی

ورچه در طاعتش قوی نفسی

2020

آنکه در خود به دست و پای رسد

کی تواند که در خدای رسد

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

با سیه باش چونت نگزیرد

که سیه هیچ رنگ نپذیرد

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 21 - فی‌الامثال والمواعظ، الفقر سواد الوجه والدُّنیا دارالزوال و تغیّرالاحوال و الانتقال

اگلی نظم

از تو زاری نکوست زور بدست

عور زنبور خانه شور بدست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 23 - اندر تضرّع و عجز

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور