صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الاوّل: در توحید باری تعالی
  4. »بخش 22 - در بی‌نیازی از غیر خدای‌تعالی و دست در وی زدن از سر حقیقت

بخش 22 - در بی‌نیازی از غیر خدای‌تعالی و دست در وی زدن از سر حقیقت

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

از من و از تو کارسازی را

بی‌زبانیست بی‌نیازی را

2

بی‌نیازیش را چه کفر و چه دین

بی‌زبانیش را چه شک چه یقین

3

بی‌نیازی نیاز جوی از تو

پاس داری سپاس گوی از تو

4

به حقیقت بدان که هست خدای

از پی حکم و حکمت بسزای

5

طاعت و معصیت ترا ننگست

ورنه زی او به رنگ یکرنگست

6

کی به عقل و به دست و پای رسد

بنده خواهد که در خدای رسد

7

او تو را راعی و تو گرگ پسند

او ترا داعی و تو حاجتمند

8

گرگ و یوسف بتست خرد و بزرگ

ورنه زی او یکیست یوسف و گرگ

9

لطف او را چه مانعی و چه عون

قهر او را چه موسی و فرعون

10

نفس و افلاک آفریدهٔ اوست

خنک آنکس که برگزیدهٔ اوست

11

چه عزیزی ز عقل و برخ او را

چه بزرگی ز نفس و چرخ او را

12

چرخ و آنکس که چرخ گردانست

آسیایست و آسیایانست

13

حکم فرمان و عقل فرمان‌گیر

نفس نقاش و طبع نقش‌پذیر

14

جنبش چرخ بی‌سکون زمین

هست چون مور در دم تنّین

15

مور را اژدها فرو نبرد

گردش چرخ بی‌خبر گذرد

16

بی‌خبروار در مشیمهٔ لا

کرده در کار آسیای بلا

17

عمر تو دانه‌وار در دم او

سور تو همنشین ماتم او

18

نزد تست آنکه از پی شو و آی

کاسهٔ تو چهار دارد پای

19

جز به فضلش به راه او نرسی

ورچه در طاعتش قوی نفسی

20

آنکه در خود به دست و پای رسد

کی تواند که در خدای رسد

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

با سیه باش چونت نگزیرد

که سیه هیچ رنگ نپذیرد

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 21 - فی‌الامثال والمواعظ، الفقر سواد الوجه والدُّنیا دارالزوال و تغیّرالاحوال و الانتقال

اگلی نظم

از تو زاری نکوست زور بدست

عور زنبور خانه شور بدست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 23 - اندر تضرّع و عجز

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور