صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح
  4. »بخش 10 - التمثیل بقصّة آدم علیه‌السلام و سبب عشقه

بخش 10 - التمثیل بقصّة آدم علیه‌السلام و سبب عشقه

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

دل خریدار نیست جز غم را

آن بنشنیده ای که آدم را

2

عزِّ علمش سوی جنان آورد

دل عشقش به خاکدان آورد

3

چون ره علم رفت سلطان شد

چون ره دل گرفت عریان شد

4

چون همه لطفها بدید از حق

عشق جانش ندا شنید از حق

5

ای که ذاتت چو عقل فرزانه‌ست

عشق مگذار کو هم از خانه‌ست

6

زیرکی دیو و عاشقی آدم

این بمان تا بدان رسی دردم

7

عشق در پیش گیر و دل بگذار

که ز دل خیره بر نیاید کار

8

مرد را عشق تاجِ سر باشد

عشق بهتر ز هر هنر باشد

9

عاشقی بستهٔ خرد نبود

علّت عشق نیک و بد نبود

10

آدم از عشق اهبِطوُا منها

آمد اندر جهان جان تنها

11

عقل عزم اِحاطت وی کرد

غیرت عشق پای او پی کرد

12

برگزیده دو مرغ بهر دو کار

عقل طوطی و عشق بوتیمار

13

قدم عقل نقدِ حالی جوی

شعلهٔ عشق لاابالی گوی

14

باشهٔ عقل صعوه‌گیر بُوَد

کرکس عشق بازگیر بُوَد

15

در ره عشق ما همه طفلیم

عاشقان صافیند و ما ثفلیم

16

بالغ عقلها بسی یابی

بالغ عشق کم کسی یابی

17

در جهانی که عشق گوید راز

عقل باشد در آن جهان غمّاز

18

تا تو به مانده‌ای و عقل توباز

تو چو کبکی و عشق همچون باز

19

حق پژوهان که راه دل سپرند

عقل را لاشهٔ دبر شمرند

20

محدث از خلقت قدم که بُوَد

روز کور از سپیده‌دم که بُوَد

21

عشق را جان بلعجب داند

زانکه تفسیر شهد لب داند

22

صورت عشق پوست باشد پوست

عشق بی عین و شین و قاف نکوست

23

در ره عاشقی سلامت نیست

اضطرابست و استقامت نیست

24

صفتِ عاشقان ز من بشنو

ور نداری مرا برو به دو جو

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

عاشقی را یکی فسرده بدید

که همی مُرد و خوش همی خندید

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 9 - حکایت در کمال عشق و عاشقی

اگلی نظم

صورت عشق و عقل گفتار است

معنی آنرا محکّ و معیارست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 11 - فی صفة‌العشق

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور