صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح
  4. »بخش 10 - التمثیل بقصّة آدم علیه‌السلام و سبب عشقه

بخش 10 - التمثیل بقصّة آدم علیه‌السلام و سبب عشقه

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

دل خریدار نیست جز غم را

آن بنشنیده ای که آدم را

22

عزِّ علمش سوی جنان آورد

دل عشقش به خاکدان آورد

33

چون ره علم رفت سلطان شد

چون ره دل گرفت عریان شد

44

چون همه لطفها بدید از حق

عشق جانش ندا شنید از حق

55

ای که ذاتت چو عقل فرزانه‌ست

عشق مگذار کو هم از خانه‌ست

66

زیرکی دیو و عاشقی آدم

این بمان تا بدان رسی دردم

77

عشق در پیش گیر و دل بگذار

که ز دل خیره بر نیاید کار

88

مرد را عشق تاجِ سر باشد

عشق بهتر ز هر هنر باشد

99

عاشقی بستهٔ خرد نبود

علّت عشق نیک و بد نبود

1010

آدم از عشق اهبِطوُا منها

آمد اندر جهان جان تنها

1111

عقل عزم اِحاطت وی کرد

غیرت عشق پای او پی کرد

1212

برگزیده دو مرغ بهر دو کار

عقل طوطی و عشق بوتیمار

1313

قدم عقل نقدِ حالی جوی

شعلهٔ عشق لاابالی گوی

1414

باشهٔ عقل صعوه‌گیر بُوَد

کرکس عشق بازگیر بُوَد

1515

در ره عشق ما همه طفلیم

عاشقان صافیند و ما ثفلیم

1616

بالغ عقلها بسی یابی

بالغ عشق کم کسی یابی

1717

در جهانی که عشق گوید راز

عقل باشد در آن جهان غمّاز

1818

تا تو به مانده‌ای و عقل توباز

تو چو کبکی و عشق همچون باز

1919

حق پژوهان که راه دل سپرند

عقل را لاشهٔ دبر شمرند

2020

محدث از خلقت قدم که بُوَد

روز کور از سپیده‌دم که بُوَد

2121

عشق را جان بلعجب داند

زانکه تفسیر شهد لب داند

2222

صورت عشق پوست باشد پوست

عشق بی عین و شین و قاف نکوست

2323

در ره عاشقی سلامت نیست

اضطرابست و استقامت نیست

2424

صفتِ عاشقان ز من بشنو

ور نداری مرا برو به دو جو

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

عاشقی را یکی فسرده بدید

که همی مُرد و خوش همی خندید

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 9 - حکایت در کمال عشق و عاشقی

اگلی نظم

صورت عشق و عقل گفتار است

معنی آنرا محکّ و معیارست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 11 - فی صفة‌العشق

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور