صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح
  4. »بخش 9 - حکایت در کمال عشق و عاشقی

بخش 9 - حکایت در کمال عشق و عاشقی

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

عاشقی را یکی فسرده بدید

که همی مُرد و خوش همی خندید

22

گفت کاخر بوقت جان دادن

خندت از چیست و این خوش استادن

33

گفت خوبان چو پرده برگیرند

عاشقان پیششان چنین میرند

44

عشق را رهنمای و ره نبود

در طریقت سر و کُله نبود

55

عشق و معشوق اختیاری نیست

عشق زانسان که تو شماری نیست

66

عشق را کس وجود نشناسد

هر دلی را وطن نپرماسد

77

گر نکو بنگری نه جای شکست

عشق را ره ورای نُه فلکست

88

عاشقی خود نه کار فرزانه است

عقل در راه عشق دیوانه است

99

در رهِ عشق کاینات همه

ستد از عجز خود برات همه

1010

عرش و فرش از نهاد او حیران

باز گشته ز راه سرگردان

1111

کس نداده نشان ز جوهر عشق

هیچ‌کس نانشسته همبر عشق

1212

نقد عشق از سرای ارواحست

نه ز اشخاص و شکل و اشباحست

1313

راه نایافته بیافتن است

عشق بی‌خویشتن شتافتن است

1414

کفر و دین عقل ناتمام بُوَد

عشق با کفر و دین کدام بُوَد

1515

هرچه در کائنات جزو کل‌اند

در ره عشق طاقهای پل‌اند

1616

عود و بیدی که سوختی همبر

دود اگر دو یکیست خاکستر

1717

بید با میوه‌دار و خار و خدنگ

همه را آتشی کند یک رنگ

1818

پیش آنکس که عشق رهبر اوست

کفر و دین هر دو پردهٔ در اوست

1919

مرد صورت پرست را گه کار

کفش دستار دان کمر زنّار

2020

هرچه آن نقش دور گردونست

از سرا ضرب عشق بیرونست

2121

عشق برتر ز عقل و از جانست

لی مَعَ‌اللّٰه وقت مردانست

2222

عقل مردیست خواجگی آموز

عشق دردیست پادشاهی سوز

2323

طفل را بارِ عشق پیر کند

پشه را عشق باشه گیر کند

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

دلبرِ جان‌ربای، عشق آمد

سر بُر و سِرنمای، عشق آمد

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 8 - فصل فی ذکرالعشق و فضیلته و صفة‌العشق والعاشق والمعشوق ذکرُالعشق یُریح القلوب و یُزیل الکروب

اگلی نظم

دل خریدار نیست جز غم را

آن بنشنیده ای که آدم را

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 10 - التمثیل بقصّة آدم علیه‌السلام و سبب عشقه

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور