صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح
  4. »بخش 18 - اندر صفت پرورش دل گوید

بخش 18 - اندر صفت پرورش دل گوید

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

دل قوی کند ز زحمت و بیم

جز شراب مفرّح تسلیم

22

ایمن آنگه شوی ز محنت و تاب

که خوری شربتی ز بادهٔ ناب

33

تا نخوردی شراب دین مستی

چون بخوردی ز هر بلا رستی

44

وان مفرّح که اولیا سازند

در شفاخانهٔ رضا سازند

55

خورِ اینجا گِلست ازو برگرد

کانکه گِل خورد روش باشد زرد

66

تا بدینجا ز گِل نپرهیزی

کی ز گل سرخ‌روی برخیزی

77

مرد گِل‌خواره را چو یاد دهد

آخرالامر جان به باد دهد

88

نان و جامهٔ سپید این منزل

نفزاید مگر سیاهی دل

99

دل کند سخت جامهٔ نرمت

خورش خوش برد ز سر شرمت

1010

تو مشو غرّه بر نکویی پوست

که خَلق‌پوش مرد خُلق نکوست

1111

ناخوشی خوب و نغز و زیبا نیست

خوی خوش با کلاه و دیبا نیست

1212

نفس حسی به خوردن ارزانیست

غذی جان ز خوان بی‌نانیست

1313

غافلان فربه از بطر زانند

که غم جان و جامه کم دانند

1414

هر دلی را که غم بُوَد مسکون

نه دلست آنکه هست خانهٔ خون

1515

مرد نبود که گرد خود پوید

مرد راه نجات خود جوید

1616

تا کی از کنج خانه بیرون آی

از چنین خانه‌ای سوی صحرا

1717

من غلام گزیده مردانم

باد دایم فدایشان جانم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

از دَرِ تن که صاحب کُلهست

تا به دل صدهزار ساله رهست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 17 - اندر جان و دل و تن گوید

اگلی نظم

چون نهان شد ز بهر سود زمین

آتشِ آسمان ز دود زمین

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح»بخش 19 - اندر صفت شب گوید

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور