صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثامن ذکرالسطان یستنزل‌الامان
  4. »بخش 34 - در عدل نمودن و ظلم کردن

بخش 34 - در عدل نمودن و ظلم کردن

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

دولت اکنون ز امن و عدل جداست

هرکه ظالم‌تراست ملک او راست

2

گر همی ملک جاودان خواهی

زیر فرمان خود جهان خواهی

3

باش چون آفتاب ناغمّاز

به زبان کوته و به تیغ دراز

4

عشرت آمد که می‌گزین مگزین

ظفر آمد که بر نشین منشین

5

از مخالف بشوی در یک دم

هم به خون مخالفان عالم

6

چون عُمر نفس را به کار درآر

چون علی حرص را به دار برآر

7

نفس با حرص هردو دشمن دان

خویشتن را ز ننگشان برهان

8

حرص را شربت هلاهل ده

نفس را همچو مرده در گل نه

9

عدل را تازه بیخ کن برگاه

ظلم را چار میخ کن در چاه

10

سیرت عدل صورت هنرست

صورت بخل گزدم جگرست

11

سیرت ظلم شه بتر ز کنشت

صورت عدل شاه به ز بهشت

12

شرع خشکست اشک میغش ده

کفر تشنه است آب تیغش ده

13

تیغ مردان چو دست زن نبود

مملکت را روان و تن نبود

14

ظلم صفرای ملک و دین آمد

رای و تیغش سکنگبین آمد

15

دین و دولت بدین دو گردد چیر

خواجه را رای و شاه را شمشیر

16

ملک را گرچه عقل چون سازوست

ملک بی تیغ تیغ بی‌بازوست

17

چکشی تیغ بهر مشتی خس

باد رعب تو تیغ ایشان بس

18

بشکن از گرز گردن گردون

چون بقم کن ز سهم در جان خون

19

شاه چون آفتاب و میغ بود

حرز و تعویذ رُمح و تیغ بود

20

حرز و تعویذ و سایهٔ خانه

بابت کودک است و دیوانه

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

یافت شاهی کنیزکی دلکش

شاه را آن کنیزک آمد خوش

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثامن ذکرالسطان یستنزل‌الامان»بخش 33 - حکایت در آنکه پادشاه را دل در هوا نباید بستن

اگلی نظم

ملک چون بوستان نخندد خوش

تا نگرید سنان چون آتش

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثامن ذکرالسطان یستنزل‌الامان»بخش 35 - در سیاست پادشاه

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور