صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام
  4. »بخش 9 - ذکر سماع قرآن

بخش 9 - ذکر سماع قرآن

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

مر جُنُب را به امر یزدانش

پس نه مهجور کرد قرآنش

2

پسِ زانوی حیرتش بنشاند

لایمسّه چو بر دو دستش خواند

3

مُقری زاهدی از پی یک دانگ

همچو قمری دو مغزه دارد بانگ

4

قول باری شنو هم از باری

که حجابست صنعت قاری

5

مرد عارف سخن ز حق شنود

لاجرم ز اشتیاق کم غنود

6

با خیال لطیف گوید راز

شکن و پیچ ورقه در آواز

7

در دل نفس نِه نه بر رخِ خال

که جمالت نشان دهد از حال

8

طبعِ قوّال را زبون باشد

عشق را مطرب از درون باشد

9

هرچه آواز و نقش آوازه‌ست

خانه‌شان از برون دروازه‌ست

10

هیچ معنیستی اگر در بانگ

بلبلی بنده نیستی به دو دانگ

11

عدّتی دان در این سرای مجاز

چشم را رنگ و گوش را آواز

12

دل ز معنی طلب ز حرف مجوی

که نیابی ز نقش نرگس بوی

13

مجلس روح جای بی‌گوشیست

اندر آنجا سماع خاموشیست

14

کت سوی عشق دیدنی باشد

لذّتی کان چشیدنی باشد

15

طبع را از غنا مگردان شاد

که غنا جز زنا نیارد یاد

16

یار کو بر سر پل آید یار

تو مر او را از آب دور مدار

17

یا به آتش فرو بر از سرِ کین

یا به خاکش سپار و خوش بنشین

18

هرچه در عشق نیک و هرچه بدست

بار حکمش کشیدن از خردست

19

هرچه صورت دهد به آبش ده

نالهٔ زار در دل خوش نه

20

چون برون ناله آید از دل خوش

پای او گیر و سوی دوزخ کش

21

می نداری خبر تو ای نسناس

که به صد بند و حیلت و ریواس

22

زان همی دیوِ نفس در تو دمَد

تا زتو عقل و هوش تو برمد

23

راه دین صنعت و عبارت نیست

نحو و تصریف و استعارت نیست

24

این صفات از کلام حق دورست

ضمن قرآن چو درّ منثورست

25

تو در این بادیه پر از بیداد

غمز را مغز خوانده شرمت باد

26

ناگهی باشد ای مسلمانان

که شود سوی آسمان قرآن

27

گرچه ماندست سوی ما نامش

نیست مانده شروع و احکامش

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

کی چشی طعم و لذّت قرآن

چون زبان بردی و نبردی جان

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام»بخش 8 - ذکر تلاوة قرآن

اگلی نظم

در طریقی که شرط جان سپریست

نعرهٔ بیهده خری و تریست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام»بخش 10 - در وجد و حال

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور