صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله
  4. »بخش 57 - اندر صفت نقص دنیا

بخش 57 - اندر صفت نقص دنیا

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

مال بر کف چو پیل بر کشتیست

مال در دل چو آب در کشتیست

22

مال مصلح چو آب زیر سفن

کاید از رفتنش کرامت تن

33

وانِ ممسک چو آب در فُلکست

که وجودش مقدم هُلکست

44

مرد را چون دم و درم باشد

آن نکوتر که جود هم باشد

55

تا به اینجاش کس جگر نخورد

تا بدانجای حسرتی نبود

66

ورچه در مال جز لطافت نیست

لیک بودش بی این دو آفت نیست

77

کز حلال از زمانه مشغولی

وز حرام از خدای معزولی

88

پسرِ عوف را ز بهر حلال

به بر مصطفی نبود مجال

99

مرد دین باش و مال را یله کن

خیز و دنیا به جملگی خله کن

1010

نبود خود حکیم شبهت جوی

از طعام حلال دست بشوی

1111

گرچه زو جسم را پناه بُوَد

لیکن آن هم حجاب راه بُوَد

1212

در زر و سیم اگر کمالستی

کی قرین سگ و دوالستی

1313

مال اگر مایل خران نشدی

حلقهٔ فرج استران نشدی

1414

آدمی مرده در غم نانی

آن دوال رکاب چون کانی

1515

آدمی پیش اسب بی‌درمست

آن دوال رکاب محتشم است

1616

دنیی از دین همیشه آزرده‌ست

کاب دنیا جمال دین برده‌ست

1717

مال سوی حکیم کی یازد

زشت با کور به فرا سازد

1818

دور دارد شب خود از روزش

که بترسد که بشکند پوزش

1919

هر دو آنجا که علم و فرهنگ است

در نگنجد از آنکه ره تنگست

2020

نشود مال جز به دون مایل

جاهل از طبع بد شود سایل

2121

دون و دنیی بوند هر دو قرین

قحبه‌ای آن و قلتبانی این

2222

دیده‌ور پل به زیر کام کند

کور بر پشت پل مقام کند

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

مر سران را چو طامع و می خوار

بهر چه دردسر دهم چو خمار

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله»بخش 56 - اندر خوردن شراب و خواصّ آن گوید

اگلی نظم

آن شنیدی که بود مردی کور

آدمی صورت و به فعل ستور

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله»بخش 58 - التمثل فی اصحاب المغرورین

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور