صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله
  4. »بخش 57 - اندر صفت نقص دنیا

بخش 57 - اندر صفت نقص دنیا

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

مال بر کف چو پیل بر کشتیست

مال در دل چو آب در کشتیست

2

مال مصلح چو آب زیر سفن

کاید از رفتنش کرامت تن

3

وانِ ممسک چو آب در فُلکست

که وجودش مقدم هُلکست

4

مرد را چون دم و درم باشد

آن نکوتر که جود هم باشد

5

تا به اینجاش کس جگر نخورد

تا بدانجای حسرتی نبود

6

ورچه در مال جز لطافت نیست

لیک بودش بی این دو آفت نیست

7

کز حلال از زمانه مشغولی

وز حرام از خدای معزولی

8

پسرِ عوف را ز بهر حلال

به بر مصطفی نبود مجال

9

مرد دین باش و مال را یله کن

خیز و دنیا به جملگی خله کن

10

نبود خود حکیم شبهت جوی

از طعام حلال دست بشوی

11

گرچه زو جسم را پناه بُوَد

لیکن آن هم حجاب راه بُوَد

12

در زر و سیم اگر کمالستی

کی قرین سگ و دوالستی

13

مال اگر مایل خران نشدی

حلقهٔ فرج استران نشدی

14

آدمی مرده در غم نانی

آن دوال رکاب چون کانی

15

آدمی پیش اسب بی‌درمست

آن دوال رکاب محتشم است

16

دنیی از دین همیشه آزرده‌ست

کاب دنیا جمال دین برده‌ست

17

مال سوی حکیم کی یازد

زشت با کور به فرا سازد

18

دور دارد شب خود از روزش

که بترسد که بشکند پوزش

19

هر دو آنجا که علم و فرهنگ است

در نگنجد از آنکه ره تنگست

20

نشود مال جز به دون مایل

جاهل از طبع بد شود سایل

21

دون و دنیی بوند هر دو قرین

قحبه‌ای آن و قلتبانی این

22

دیده‌ور پل به زیر کام کند

کور بر پشت پل مقام کند

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

مر سران را چو طامع و می خوار

بهر چه دردسر دهم چو خمار

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله»بخش 56 - اندر خوردن شراب و خواصّ آن گوید

اگلی نظم

آن شنیدی که بود مردی کور

آدمی صورت و به فعل ستور

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله»بخش 58 - التمثل فی اصحاب المغرورین

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور