غزل شمارهٔ 594

شاعر: سعدی

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: الی

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 5

صنف: غزل

تَرَحَّمْ ذِلَّتی یا ذَا المعالی

وَ واصِلْنی اِذا شَوَّشْتَ حالی

أَلا یا ناعِسَ الطَّرْفَینِ سَکْریٰ

سَلِ السَّهْرانَ عَنْ طولِ اللَّیالی

ندارم چون تو در عالم دگر دوست

اگرچه دوستی دشمن‌فعالی

کَمالُ الحُسْنِ فِی الدُّنْیا مَصونٌ

کَمِثْلِ البَدْرِ فی حَدِّ الکَمالِ

مرکب در وجودم همچو جانی

مُصَوَّر در دماغم چون خیالی

فَماذَا النَّوْمُ؟ قیلَ النَّوْمُ راحَه

وَ ما لِی النَّوْمُ فی طولِ اللَّیالی

دمی دلداری و صاحب دلی کن

که برخور بادی از صاحب جمالی

ألَمْ تَنْظُرْ إلی عَیْنی وَ دَمْعی؟

تَرَی فِی البَحْرِ أصْدافَ اللَّآلی

به گوشت گر رسانم نالهٔ زار

ز درد نالهٔ زارم بنالی

1010

لَقَدْ کَلَّفْتَ ما لَمْ أقْوَ حَمْلاً

وَ ما لی حیلَةٌ غَیْرُ احْتِمالی

1111

که کوته باد چون دست من از دوست

زبان دشمنان از بدسگالی

1212

اَلا یا سالیاً عَنّی تَوَقَّفْ

فَما قَلْبُ المُعَنّیٰ عَنْکَ سالٍ

1313

به چشمانت که گرچه دوری از چشم

دل از یاد تو یک دم نیست خالی

1414

مَنَعْتُ النّاسَ یَسْتَسْقون غَیْثاً

أنِ اسْتَرْسَلْتُ دَمْعاً کَاللَّآلی

1515

جهانی تشنگان را دیده در توست

چنین پاکیزه پندارم زلالی

1616

وَ لی فیکَ الإِرادَه فَوْقَ وَصْفٍ

وَ لَکِنْ لَمْ تُرِدْنی؛ مَا احتیالی؟

1717

چه دستان با تو درگیرد چو روباه

که از مردم گریزان چون غزالی

1818

جَرَتْ عَیْنایَ مِنْ ذِکْراکَ سَیْلاً

سَلِ الجیرانَ عَنّی ما جَرَی لی

1919

نمایندت به هم خلقی به انگشت

چو بینند آن دو ابروی هلالی

2020

حِفاظی لَمْ یَزَلْ ما دُمْتُ حَیّاً

وَ لَوْ اَنْتُمْ ضَجِرْتُمْ مِنْ وِصالی

2121

دلت سخت است و پیمان اندکی سست

دگر در هر چه گویم بر کمالی

2222

اِذا کانَ افْتِضاحی فیکَ حُلْواً

فَقُلْ لی ما لِعَذّالی؟ وَ ما لی؟

2323

مرا با روزگار خویش بگذار

نگیرد سرزنش در لاابالی

2424

تَرانی ناظِماً فِی الوجْدِ بَیْتاً

وَ طَرْفی ناثِرٌ عِقْدَ اللَّآلی

2525

نگویم قامتت زیباست یا چشم

همه لطفی و سرتاسر جمالی

2626

وَ اِنْ کُنْتُمْ سَئِمْتُمْ طولَ مکْثی

حَوالَیکُمْ، فَقَدْ حانَ ارْتِحالی

2727

چو سعدی خاک شد سودی ندارد

اگر خاک وی اندر دیده مالی

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ز مشک تر خطی داری و خالی

ندیده از تو مشکین تر غزالی

جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 956

سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیالي

و جاوَبَتِ الْمثاني و الْمِثالي

حافظغزلیاتغزل شمارهٔ 463

بیا ای آنک سلطان جمالی

کمالات کمالان را کمالی

رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 2718

الا، قد طال عهدی بالوصال

و مالی الصبر عن ذاک الجمال

عراقیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 275

نظر کردم به چشم رای و تدبیر

ندیدم بِه زِ خاموشی، خِصالی

سعدیمواعظقطعاتشمارهٔ 216

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور