صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 441

غزل شمارهٔ 441

شاعر: رومی

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: انمارزوست

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 4

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
Toggle stanza 1
11
بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست
بگشای لب که قند فراوانم آرزوست

Show your face, for the orchard and rosegarden are my desire; open your lips, for abundant sugar is my desire.

22
ای آفتاب حُسن! برون‌ آ دمی ز ابر
کآن چهرهٔ مُشَعشَعِ تابانم آرزوست

Sun of beauty, come forth one moment out of the cloud, for that glittering, glowing countenance is my desire.

33
بشنودم از هوای تو آواز طبل باز
باز آمدم که ساعدِ سلطانم آرزوست

Out of your air I heard the sound of the falcon-drum; I returned, for the sultan’s forearm is my desire.

44
گفتی ز ناز "بیش مَرَنجان مرا، برو"
آن گفتنت، که "بیش مرنجانم" آرزوست

You said capriciously, “Trouble me no more; be gone!” That saying of yours, “Trouble me no more,” is my desire,

55
وآن دفع گفتنت که "برو، شَه به خانه نیست"
وآن ناز و باز و تندی دربانم آرزوست

And your repulse, “Be gone, the king is not at home,” and those mighty airs and brusqueness of the doorkeeper, are my desire.

66
در دست هر که هست ز خوبی قُراضه‌هاست
آن معدن مَلاحت و آن کانم آرزوست

In the hand of every one who exists there are filings of beauty; that quarry of elegance and that mine are my desire.

77
این نان و آب چرخ، چو سیل است بی‌وفا
من ماهی‌ام، نهنگم و عُمّانم آرزوست

This bread and water of heaven’s wheel are like a treacherous torrent; I am a fish, a leviathan, Oman is my desire.

88
یعقوب‌وار وا اَسَفاها همی زنم
دیدارِ خوبِ یوسفِ کنعانم آرزوست

Like Jacob I am crying alas, alas; the fair visage of Joseph of Canaan is my desire.

99
والله که شهر بی‌تو مرا حبس می‌شود
آوارگیّ و کوه و بیابانم آرزوست

By Allah, without you the city is a prison for me; I wander abroad, mountain and desert are my desire.

1010
زین همرهان سست‌عناصِر دلم گرفت
شیر خدا و رستم دستانم آرزوست

My heart is weary of these weak-spirited fellow-travellers; the Lion of God and Rustam-i Dast¯an are my desire.

1111
جانم ملول گشت ز فرعون و ظلم او
آن نورِ رویِ موسیِ عِمرانم آرزوست

My soul is sick of Pharaoh and his tyranny; that light of the countenance of Moses son of ‘Imr˘an is my desire.

1212
زین خلق پُرشکایتِ گریان شدم ملول
آن های هوی و نعرهٔ مستانم آرزوست

I am aweary of these tearful people so full of complaining; that ranting and roaring of the drunkards is my desire.

1313
گویاترم ز بلبل امّا ز رَشک عام
مُهر است بر دهانم و افغانم آرزوست

I am more eloquent than the nightingale, but because of vulgar envy a seal is on my tongue, and lamentation is my desire.

1414
دی شیخ با چراغ همی گشت گِرد شهر
کز دیو و دَد ملولم و انسانم آرزوست

Last night the shaikh went all about the city, lamp in hand, crying, “I am weary of beast and devil, a man is my desire.”

1515
گفتند "یافت می‌نشود، جُسته‌ایم ما"
گفت "آن چه یافت می‌نَشوَد، آنم آرزوست"

They said, “He is not to be found, we too have searched.” He answered, “He who is not to be found is my desire.”

1616
هرچند مُفلسم نپذیرم عقیق خُرد
کانِ عقیقِ نادرِ ارزانم آرزوست

Though I am penniless, I will not accept a small carnelian, for that rare, precious carnelian is my desire.

1717
پنهان ز دیده‌ها و همه دیده‌ها از اوست
آن آشکارْ صنعتِ پنهانم آرزوست

Hidden from every eye, and all things seen are from Him— that hidden One manifest in works is my desire.

1818
خود کار من گذشت ز هر آرزو و آز
از کان و از مکان، پی ارکانم آرزوست

My state has gone beyond every desire and yearning; from mine and place to the elements is my desire.

1919
گوشم شنید قصّهٔ ایمان و مست شد
کو قِسم چشم؟ صورت ایمانم آرزوست

My ear heard the tale of faith and became drunk; where is the portion of sight? The form of faith is my desire.

2020
یک دست جام باده و یک دست جَعد یار
رقصی چنین میانهٔ میدانم آرزوست

In one hand the winecup, in the other the Beloved’s curl—to dance so in the midst of the arena is my desire.

2121
می‌گوید آن رَباب که مُردم ز انتظار
دست و کنار و زخمهٔ عثمانم آرزوست

That rebeck says, “I am dead of expectation; the hand and bosom and plectrum of ‘Uthm¯an are my desire.”

2222
من هم‌ رَباب عشقم و عشقم رُبابی است
وآن لطف‌های زخمهٔ رحمانم آرزوست

I am at once Love’s rebeck, and Love is my rebeck-player; those favours of the plucking of the All-merciful are my desire.

2323
باقی این غزل را ای مطرب ظریف
زین سان همی شمار که زین سانم آرزوست

Cunning minstrel, number the rest of this ode after this fashion, for it is after this fashion I desire.

2424
بنمای شمس مَفخَر تبریز رو ز شرق
من هدهدم حضور سلیمانم آرزوست

Show your face from the east, Sun of the Pride of Tabriz; I am the hoopoe, the presence of Solomon is my desire.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

امروز شهر ما را صد رونق‌ست و جانست

زیرا که شاه خوبان امروز در میانست

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 440

اگلی نظم

بر عاشقان فریضه بوَد جستجوی دوست

بر روی و سر چو سیل دوان تا به جوی دوست

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 442

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

نه تخت جم، نه ملک سلیمانم آرزوست

راهی به خلوت دل جانانم آرزوست

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1950

یک لحظه دیدن رخ جانانم آرزوست

یکدم وصال آن مه خوبانم آرزوست

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 34

دی شیخ با چراغ همی‌گشت گرد شهر

کز دام و دد ملولم و انسانم آرزوست

علامہ اقبال»اسرار خودی»اسرار خودی

ای چنگ پرده‌های سپاهانم آرزوست

وی نای ناله خوش سوزانم آرزوست

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 457

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00