صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر سوم
  4. »بخش 132 - حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان را

بخش 132 - حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان را

Story of the vow made by the dogs every winter that when next summer comes they will build a house for the winter.

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

سَگِ زمستان جَمع گردَد اُستُخوانَش

زَخمِ سَرما خُرد گردانَد چُنانَش

In winter the bones of the dog are drawn together: the blows of the frost make him so small

2

کو بگویَد کین قَدرِ تَن که مَنَم

خانه‌ای از سَنگ بایَد کَردَنم

That he says, “Having such a little body, I must build a stone house.

3

چونَک تابستان بیایَد مَن بِچَنگ

بَهرِ سَرما خانه‌ای سازَم زِ سَنگ

When summer comes, I will build with my claws a stone house against the cold.”

4

چونَک تابستان بیاید از گُشاد

اُستُخوانها پَهن گردَد پوست شاد

(But) when summer comes, his bones expand from the relief (which he feels), and his skin grows sleek,

5

گویَد او چون زَفت بینَد خویش را

دَر کُدامین خانه گُـنجَم اِی کیا

And, when he sees himself stout, he says, “In what house should I find room, O noble sir?”

6

زَفت گردَد پا کِشَد دَر سایه‌ای

کاهِلی ، سیری ، غَری ، خودرایه‌ای

He grows stout and slinks into a shady place—a lazy, full-fed, cowardly, self- opinionated (creature)!

7

گویَدَش دِل خانه‌ای ساز اِی عَمو

گوید او در خانه کی گُنجَم بِگو

His heart (conscience) says to him, “Build a house, O uncle!” He says, “How shall I find room in the house? Tell (me that).”

8

اُستُخوانِ حرصِ تو دَر وقتِ دَرد

دَرهَم آیَد خُرد گردَد دَر نَوَرد

In the hour of pain the bones of your greed shrink together and diminish in compass,

9

گویی اَز توبه بِسازَم خانه‌ای

دَر زِمستان باشُدَم اِستانه‌ای

And you say penitently, “I will build a house: it will be a resting-place (refuge) for me in winter”;

10

چون بِشُد دَرد وُ شُدَت آن حِرص زَفت

هَمچو سَگ سودای خانه از تو رَفت

(But) when the pain is gone and your greed has grown stout, the desire for the house departs from you, just as (in the case of) the dog.

11

شُکرِ نِعمت خوشتَر از نِعمت بُوَد

شُکرباره کِی سوی نِعمت رَوَد

Thanksgiving for the bounty is sweeter than the bounty (itself): how should he that is addicted to thanksgiving go towards (direct his attention to) the bounty?

12

شُکرِ جان نِعمت وُ نِعمت چو پوست

زآنک شُکر آرد تُرا تا کوی دوست

Thanksgiving is the soul of the bounty, and the bounty is as the husk, because thanksgiving brings you to the abode of the Beloved.

13

نعمت آرَد غفلَت و شُکر اِنتِباه

صیدِ نعمت کُن بِدامِ شُکرِ شاه

Bounty produces heedlessness, and thanksgiving alertness: hunt after bounty with the snare of thanksgiving to the King.

14

نعمتِ شُکرت کُنَد پُر چَشم و میر

تا کُنی صَد نعمت ایثارِ فَقیر

The bounty of thanksgiving will make you contented and princely, so that you will bestow a hundred bounties on the poor.

15

سیر نوشی اَز طَعام و نُقلِ حَق

تا رَوَد از تو شِکَم‌خواری وُ دَق

You will eat your fill of the viands and dessert of God, so that hunger and begging will depart from you.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

باز مرغی فوق دیواری نشست

دیده سوی دانه دامی ببست

رومی»مثنوی معنوی»دفتر سوم»بخش 131 - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هوا

اگلی نظم

قوم گفتند ای نصوحان بس بود

اینچ گفتید ار درین ده کس بود

رومی»مثنوی معنوی»دفتر سوم»بخش 133 - منع کردن انبیا را از نصیحت کردن و حجت آوردن جبریانه

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور