صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عرفی
  2. »مثنویات
  3. »شمارهٔ 22 - حسن و عشق

شمارهٔ 22 - حسن و عشق

شاعر: عرفی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

ای بصفا انجمن آرای حسن

حسن ز رویت بتماشای حسن

22

جعد سمن سای تو آشوب زای

لعل گوهر زای تو یاقوت سای

33

آهوی صیاد تو رضوان شکار

سایه بالای تو طوبی نگار

44

طاق دو ابروی تو محراب ناز

عجز بمحراب وی اندر نماز

55

طاعتیاتند دو ابروی تو

سجده کنان در حرم روی تو

66

چون صفت آن لب خندان کنم

داغ طبر زد نمک افشان کنم

77

بر شکن سنبل عنبر اسیر

نسبت جعد تو فشاند عبیر

88

چون بحریم چمن یاسمن

برشکنی سنبل تر بر سمن

99

از هوس سلسله عنبرین

نور شود سایه شکن بر جبین

1010

حسن ترا اهل عمل فتنه زای

دشمنی آرای و عداوت گزای

1111

غمزه روان سوز دل مستمند

عشوه بی ماتم او نخلبند

1212

بسکه بهر گوشه چشم سیاه

غمزه نشانی بکمین نگاه

1313

ابرویت از ناز کمان کرده زه

هر سر موئی و دو عالم گره

1414

چشم تو بیمار تر از عبهر است

بسکه برو غمزه هجوم آور است

1515

شاهد حسن تو تغافل پسند

حجله ناز تو بغایت بلند

1616

سوی تو صد نوبت اگر بنگرم

نیم نگاهست چو جمع آورم

1717

ای دلت آسوده غمخوارگی

خارمنه در ره نطارگی

1818

از چمنی کزویت این رنگ و بوست

اصل بهار چمنت فرع اوست

1919

رنگی از آن با گل رعنای تست

بوی از آن یاسمن آرای تست

2020

این چمن لاله که پرورده

عاریت از باغ کسی کرده

2121

لاله مپوشان که ز باغ تو نیست

وین چمن از بهر فراغ تو نیست

2222

گر نبود عشق هوا گیر حسن

کو هنر عشق و چه تأثیر حسن

2323

سنگدلی مایه دل سردیست

غنچه غم را سبب زردیست

2424

دل مشکن عهد و وفا تازه کن

می مکش اندیشه ز خمیازه کن

2525

حسن تو مغرور بآواره چند

ناز تو بیگانه ز اندازه چند

2626

برگی و رعنائی باغ از خطاست

باغ چنان برگ چنین کی رواست

2727

رنگ جوانی زچمن شسته گیر

سنبل شبگون سمن شسته گیر

2828

آه که این نامه بغایت رسید

فصل بهاران بنهایت رسید

2929

باد خزان میل وزیدن کند

آب سمن میل چکیدن کند

3030

آب لب لاله بچیند نسیم

در حرم غنچه بمیرد شمیم

3131

برگ و برحسن بیغما رود

روح شهیدان بتماشا رود

3232

حسن برافشانده متاع از کساد

گوهر دل غوطه زنان در مراد

3333

بی ادبی از می امید مست

وز ثمر لطف تو کوتاه دست

3434

طره گشا بانگ زنان کی صنم

وی گهر حسن بدرج عدم

3535

آینه بستان و نگاهی بکن

یاد جوانی کن و آهی بکن

3636

باغ ترا کو اثر از آب و رنگ

شهد ترا کو بنوازش درنگ

3737

جلوه گری های لب بام کو

نیم نگاهی بصد ابرام کو

3838

حرفی و آرایش صد ناز کو

نازی و تعمیر صد اعجاز کو

3939

ریزد از اینگونه سخنهای تلخ

غره شرم و ادب آرد بسلخ

4040

این ثمر کجروشیهای تست

ورنه کرا طاقت ایذای تست

4141

نغمه بلبل چمن آرای باغ

گل به تبسم طلبد صوت زاغ

4242

بلبل دستان زن باغت منم

زیب ده سینه بداغت منم

4343

نغمه گشای چمنت صوت زاغ

عطسه زن بوی گلت هر دماغ

4444

جلوه گه سبزه بخس داده

منصب طوبی بمگس داده

4545

حسن در آغوش هوس تابکی

غیرت سیمرغ و مگس تابکی

4646

گو چمنت صوت کلاغی بدار

باغ تو گو نغمه زاغی بدار

4747

در چمن روضه خسی گو مباش

چند نمک بر جگر بیخراش

4848

صد مگس شیفته انگبین

رم کند از جنبش یک آستین

4949

آتش اگر شعله فروزد هزار

جوشش پروانه بود برقرار

5050

مقصد پروانه هستی گداز

در قدم شمع بود سوز و ساز

5151

شعله بوی در زدن از خامیست

زانکه مرادش همه ناکامیست

5252

ور مگس آمد بر شمع از کمین

مست ز مومش طمع انگبین

5353

در عرق الماس گذارم بقند

لیک بود شربت من نوشخند

5454

این نفس بسته بناموس عهد

زهر نمائیست فروشنده شهد

5555

وای که بس بیهده رنجیده

وین نفس تلخ پسندیده

5656

تلخ دم من بمذاقت بسنج

گر نکنی آشتی از خود مرنج

5757

تلخ سخن شو که دعا می کنیم

جنگ ترا صلح فدا می کنیم

5858

حیف که هر خون که بود در دلم

چون حرم خاک شود منزلم

5959

لاله که رنگ ورق از خون دهد

از جگرم چیند و بیرون دهد

6060

زین سخنان ننگ غرض دور دار

بی ادبیهاست تو معذور دار

6161

عرفی از این زمزه ات ننگ باد

عود مجازت عدم آهنگ باد

6262

صورت آئینه پرستی که چه

بوی میت نازده مستی که چه

6363

وای اگر چهره بود در نقاب

باز دهد آینه این رنگ و آب

6464

هر چه در این دایره صورت پذیر

هر که در این مرحله آرام گیر

6565

دل به کسی ده که به خود قائمست

جلوه معشوقی او دائمست

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

دید یکی باشه دراج قوت

تافتن و بافتن عنکبوت

عرفی»مثنویات»شمارهٔ 21 - حکایت

اگلی نظم

نیمشبی با دو سه دستان طراز

کرده بافسون در افسانه باز

عرفی»مثنویات»شمارهٔ 23 - محفل انس

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور