صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عرفی
  2. »قصیده‌ها
  3. »شمارهٔ 39 - در مدیح حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام

شمارهٔ 39 - در مدیح حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام

شاعر: عرفی

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: انعلم

صنف: قصیده

Toggle stanza 1
11

ای مرتفع ز نسبت جود تو شان علم

کلک گهر فشان تور طب اللسان علم

22

ای ساکنان مصر معانی بحسن عقل

نادیده یوسفی چو تو درکاروان علم

33

سلطان دین علی که زشست کمال اوست

هرناوکی که یافت گشاد از کمان علم

44

جیب و کنار عقل ز گوهر لبالب است

تا باز کرده ای لب گوهر فشان علم

55

سلک نقود نظم جواهر بباد رفت

تا صیت گوهر تو برآمد زکان علم

66

پیش از وجود صلب فلک بود ذات تو

در بطن صنع نادره زا توأمان علم

77

امکان اگر نه تکیه زدی بر وجود تو

کی داشتی تحمل بار گران علم

88

دست مجردات ستون ز نخ شود

آنجا که فطرت تو زند سایبان علم

99

علم است جان هر که بود معنوی نهاد

الافطانت تو که گردید جان علم

1010

ذات تو اعتدال و سلیمان مزاج عدل

عقل تو مغز و جوهر کل استخوان علم

1111

صدره فتد بچاه ضلالت بهر قدم

دست هدایت ار نکنی بر میان علم

1212

بر گوش فطرت تو زاول نفس شمرد

هر نکته ای که داشت لب داستان علم

1313

آنجا که دانش تو نهد رسم تقویت

ای آیت شعور تو نازل بشان علم

1414

دست ضعیف جهل که درآستین شکست

از عقل اولین بر باید عنان علم

1515

برآسمان علم ضمیر تو آفتاب

اما مسیر تو نهمین آسمان علم

1616

آن مایه دشمنی که بعلم است جهل را

ای کعبه وجود تو دارالامان علم

1717

اندر ضمیر جوهر اول شدی تباه

تقدیر هستیت نشدی گر ضمان علم

1818

ارزان متاع روی دکان کنه هستی است

آنجا که فطرت توگشاید دکان علم

1919

تا عزم خاکبوس حریم فطانتت

دارند ساکنان نهم آسمان علم

2020

از بیم دور باش ادب هر صباح و شام

صد بوسه برده بر لب روحانیان علم

2121

گر صنع ایزدی ز ازل مصلحت نداشت

تا سازد امتیاز تو خاطر نشان علم

2222

الا درآستان حریم فطانتت

ذیل ملازمت نزدی بر میان علم

2323

روزی ز روی نسبت اجزای یکدیگر

ترتیب دادمی بتصور جهان علم

2424

در دل فتاد سایه طبع بلند او

گفتم که این سزد بصفت آسمان علم

2525

گر سایه طبیعت تو مهبطیش هست

آن ذروه می سزد که شود لامکان علم

2626

شاها تویی که فیض هوای طبیعتت

سازد بنوبهار مبدل خزان علم

2727

از دست پخت طبع تو با لذت است و بس

بر خوان عقل هر که شود میهمان علم

2828

دارم امید آنکه بعرفی زعین لطف

بخشی وظیفه ای ز نعیم جنان علم

2929

در مجمعی که قوت معنی دهی بفیض

دستم ز آستین بفرستی بخوان علم

3030

مسند نشین خاک در دانشش کنی

ای فضل مایه بخش تو سلطان نشان علم

3131

با آنکه دست بسته میدان دانشم

گر نامزد کنی بکف من عنان علم

3232

چون دانه های گوهر مدحتت بسلک نظم

سرهای خیل راز کشم بر سنان علم

3333

تا دل شکاف جهل بسیط و مرکب است

زخم دلیل قطعی و تیغ زبان علم

3434

بادا هدایت تو که معمار دانش است

تیغ زبان جوهریان را فسان علم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

چون گرد باد آه ز خاکم کشد علم

بر فرق روزگار فشاند غبار غم

عرفی»قصیده‌ها»شمارهٔ 38 - در منقبت علی (ع)

اگلی نظم

من کیستم آن سالک کونین مسیرم

کز بیخته جوهر قدس است خمیرم

عرفی»قصیده‌ها»شمارهٔ 40 - بیان مفاخر

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور