صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظامی
  2. »خمسه
  3. »مخزن الاسرار
  4. »بخش 41 - داستان موبد صاحب‌نظر

بخش 41 - داستان موبد صاحب‌نظر

شاعر: نظامی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

موبد‌ی از کشور هندوستان

رهگذر‌ی کرد سوی بوستان

22

مرحله‌ای دید مُنَقَّش رباط

مملکتی یافت مُزَوَّر بساط

33

غنچه به خون بسته چو گردون کمر

لالهٔ کم عمر ز خود بی‌خبر

44

از چمن انگیخته گل رنگ رنگ

وز شکر آمیخته می تنگ تنگ

55

گل چو سپر خستهٔ پیکان خویش

بید به لرزه شده بر جان خویش

66

زلف بنفشه رسن گردنش

دیدهٔ نرگس درم دامنش

77

لاله گهر سوده و فیروزه گل

یک نفسه لاله و یک روزه گل

88

مهلت کس تا نفسی بیش نه

کس نفسی عاقبت‌اندیش نه

99

پیر چو ز‌آن روضهٔ مینو گذشت

بعد مهی چند بدان سو گذشت

1010

ز‌آن گل و بلبل که در آن باغ دید

نالهٔ مشتی زغن و زاغ دید

1111

دوزخی افتاده به‌جای بهشت

قیصر آن قصر شده در کنشت

1212

سبزه به تحلیل به خاری شده

دستهٔ گل پشتهٔ خاری شده

1313

پیر در آن تیز‌رو‌ان بنگریست

بر همه خندید و به خود برگریست

1414

گفت به هنگام نمایندگی

هیچ ندارد سر پایندگی

1515

هر چه سر از خاکی و آبی کشد

عاقبتش سر به خرابی کشد

1616

به ز خرابی چو دگر کوی نیست

جز به خرابی شدنم روی نیست

1717

چون نظر از بینش توفیق ساخت

عارف خود گشت و خدا را شناخت

1818

صیرفی گوهر آن راز شد

تا به عدم سوی گهر باز شد

1919

ای که مسلمانی و گبریت نیست

چشمه‌ای و قطرهٔ ابر‌یت نیست

2020

کمتر از آن موبد هندو مباش

ترک جهان گوی و جهان‌ گو مباش

2121

چند چو گل خیره‌سری ساختن‌؟

سر به کلاه و کمر افراختن‌؟

2222

خیز و رها کن کمر گل ز دست

کاو کمر خویش به خون تو بست

2323

هست کلاه و کمر آفات عشق

هر دو گرو کن به خرابات عشق

2424

گه کلهت خواجگی گِل دهد

گه کمرت بندگی دل دهد

2525

کوش کزین خواجه غلامی رهی

یا چو نظامی ز نظامی رهی

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

خیز و بساط فلکی درنورد

زانکه وفا نیست درین تخته‌نرد

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 40 - مقالت یازدهم در بی‌وفایی دنیا

اگلی نظم

خیز و وداعی بکن ایام را

از پس‌ِ دامن فکن این دام را

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 42 - مقالت دوازدهم در وداع منزل خاک

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور