صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظامی
  2. »خمسه
  3. »مخزن الاسرار
  4. »بخش 49 - داستان ملک‌زاده جوان با دشمنان پیر

بخش 49 - داستان ملک‌زاده جوان با دشمنان پیر

شاعر: نظامی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

قصه شنیدم که در اقصای مرو

بود ملک‌زاده جوانی چو سرو

22

مضطرب از دولتیان دیار

ملک بر او شیفته چون روزگار

33

تازگی‌اش را کهنان در ستیز

پر خطر او ز‌آن خطر نیم خیز

44

یک شب از آن فتنه پر اندیشه خفت

دید که پیر‌یش در آن خواب گفت

55

که‌ای مه نو برج‌ِ کهن را بکن

و ای گُلِ نو شاخِ کهن را بزن

66

تا به تو بر ملک مقرر شود

عیش تو از خوی تو خوش‌تر شود

77

شه چو سر از خواب گران بر گرفت

آن دو سه تن را ز میان برگرفت

88

تازه بنا کرد و کهن در نوشت

ملک بر آن تازه مَلِک تازه گشت

99

رخنه‌کُنِ مُلک سرافکنده به

لشگر بد عهد پراکنده به

1010

سر نکشد شاخ نو از سرو بن

تا نزنی گردن شاخ کهن

1111

تا نشود بسته لب جویبار

پنجهٔ دعوی نگشاید چنار

1212

تا نکنی رهگذر چشمه پاک

آب نزاید ز دل و چشم خاک

1313

با تو برون از تو درون پروری‌ست

گوش تو‌ را نیک نصیحت‌گر‌ی‌ست

1414

یک نفس آن تیغ برآر از غلاف

چند غلافش کنی ای بر خلاف

1515

آن نفس از حقهٔ این خاک نیست

این حق آن هم‌نفس پاک نیست

1616

پیش چنین کس همگی پیشکش

نام کرم بر همهٔ خویش کش

1717

دولتیان که‌آب و درم یافتند

دولت باقی ز کرم یافتند

1818

تخم کرَم کشت‌ِ سلامت بوَد

چون برسد برگ قیامت بود

1919

یارب  از آن گنج که احسان توست

نقد نظامی سره کن که‌آن تو‌ست

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هر نفس این پردهٔ چابک رقیب

بازی‌یی از پرده برآرد غریب

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 48 - مقالت پانزدهم در نکوهش رشگبَران

اگلی نظم

ای به نسیمی علم افراخته

پیش غباری علم انداخته

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 50 - مقالت شانزدهم در چابک‌روی

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور