صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظامی
  2. »خمسه
  3. »مخزن الاسرار
  4. »بخش 49 - داستان ملک‌زاده جوان با دشمنان پیر

بخش 49 - داستان ملک‌زاده جوان با دشمنان پیر

شاعر: نظامی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

قصه شنیدم که در اقصای مرو

بود ملک‌زاده جوانی چو سرو

2

مضطرب از دولتیان دیار

ملک بر او شیفته چون روزگار

3

تازگی‌اش را کهنان در ستیز

پر خطر او ز‌آن خطر نیم خیز

4

یک شب از آن فتنه پر اندیشه خفت

دید که پیر‌یش در آن خواب گفت

5

که‌ای مه نو برج‌ِ کهن را بکن

و ای گُلِ نو شاخِ کهن را بزن

6

تا به تو بر ملک مقرر شود

عیش تو از خوی تو خوش‌تر شود

7

شه چو سر از خواب گران بر گرفت

آن دو سه تن را ز میان برگرفت

8

تازه بنا کرد و کهن در نوشت

ملک بر آن تازه مَلِک تازه گشت

9

رخنه‌کُنِ مُلک سرافکنده به

لشگر بد عهد پراکنده به

10

سر نکشد شاخ نو از سرو بن

تا نزنی گردن شاخ کهن

11

تا نشود بسته لب جویبار

پنجهٔ دعوی نگشاید چنار

12

تا نکنی رهگذر چشمه پاک

آب نزاید ز دل و چشم خاک

13

با تو برون از تو درون پروری‌ست

گوش تو‌ را نیک نصیحت‌گر‌ی‌ست

14

یک نفس آن تیغ برآر از غلاف

چند غلافش کنی ای بر خلاف

15

آن نفس از حقهٔ این خاک نیست

این حق آن هم‌نفس پاک نیست

16

پیش چنین کس همگی پیشکش

نام کرم بر همهٔ خویش کش

17

دولتیان که‌آب و درم یافتند

دولت باقی ز کرم یافتند

18

تخم کرَم کشت‌ِ سلامت بوَد

چون برسد برگ قیامت بود

19

یارب  از آن گنج که احسان توست

نقد نظامی سره کن که‌آن تو‌ست

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هر نفس این پردهٔ چابک رقیب

بازی‌یی از پرده برآرد غریب

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 48 - مقالت پانزدهم در نکوهش رشگبَران

اگلی نظم

ای به نسیمی علم افراخته

پیش غباری علم انداخته

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 50 - مقالت شانزدهم در چابک‌روی

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور