صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. امیرخسرو دهلوی
  2. »دیوان اشعار
  3. »مثنویات
  4. »شمارهٔ 41 - در وصف پیل جنگی هندی

شمارهٔ 41 - در وصف پیل جنگی هندی

شاعر: امیرخسرو دهلوی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

پیل چو کوهی که بود بی‌سکون

چارستون زیر که بی ستون

22

وان جل زر نیش به فرو شکوه

سایه همی کرد به بالای کوه

33

سود بگردون سر شنگرف سای

رنگ شفق زو شده شنگرف زای

44

پیچش خرطوم بسان کمند

اژدری افتاده ز کوه بلند

55

اژدر آن کوه شده پارپیچ

مار ازو یافته در غار پیچ

66

بر شده بالا و سوارش بلند

چون دو پیاده به پس پیل بند

77

در ته پا کوه زمین سای او

پایهٔ کوهی به صفت پای او

88

زان سپر انگیزیی سهمناک

در تهٔ پایش سپری گشته خاک

99

شاه ز بندی که به پایش فگند

مات شده صد شه از آن پیل بند

1010

گر به سپل پای برادر ز جای

سلسله فریاد بر ارد ز پای

1111

کشتی عاج است تو گوئی روان

گشته دو گوشش زد و سو بادبان

1212

گوش که با چشم همی کرد لاغ

مروحه‌ای بود به پیش چراغ

1313

طرفه که آن مروحه ز آسیب باد

هیچ گزندی به چراغش نداد

1414

بر کشد از تارک بدخواه مغز

وزین دندان کند این کار نغز

1515

در صف کین کرده به دندان ستیز

خون عدو خورده به دندان تیز

1616

خصم ترش را که بدندان درید

زان ترشی کندی دندان ندید

1717

چون جرسش، در روش، آواز داد

گنبد گردنده صدا باز داد

1818

بانگ بلندش زده با رعد کوس

ابر بلندش به قدم داد بوس

1919

خورده زخم خانهٔ دولت شراب

مست شده، کرده جهانی خراب

2020

از می شه بس که رخش یافت رنگ

کرد فراموش خورشهای بنگ

2121

تا ز می مجلس شه مژده یافت

بنگ رها کرد و به مجلس شتافت

2222

الغرض آن پیل و همان تاج و تخت

کان نرسد جز به خداوند بخت

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

کرد چوره در سرطان آفتاب

چشمهٔ خورشید فرو شد باب

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»مثنویات»شمارهٔ 40 - در صفت باران موسمی هند

اگلی نظم

گرم‌ترین کارگزاران خوان

مایده کردند ز مطبخ روان

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»مثنویات»شمارهٔ 42 - صفت طعام هندی

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور