صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »تحفة‌الاحرار
  4. »بخش 16 - در فضیلت کلام موزون که هر نوع از آن بحریست مشحون به لآلی مکنون و جواهر گوناگون

بخش 16 - در فضیلت کلام موزون که هر نوع از آن بحریست مشحون به لآلی مکنون و جواهر گوناگون

شاعر: جامی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

ای پر از آوازه کوس سخن

شاهد جانهاست عروس سخن

2

طرفه عروسی که ز زیور تهی

آید ازو دلبری و دل رهی

3

چون که به زیور شود آراسته

طعنه زند بر مه ناکاسته

4

چون گهر نظم حمایل کند

غارت صد قافله دل کند

5

چون کند از قافیه خلخال پای

پای خردمند بلغزد ز جای

6

چون ز دو مصراع کند ابروان

رخنه شود قبله پیر و جوان

7

معنی رنگین چو کشد غازه اش

باغ شود دل ز گل تازه اش

8

من که ز هر شاهد و می زاهدم

عمر تلف کرده این شاهدم

9

عقد حمایل که به بر جلوه داد

عقده صبر از رگ جانم گشاد

10

دل که گرانمایه ز اقبال اوست

طوق کش حلقه خلخال اوست

11

ابروی او گرچه نه پیوسته است

راه خلاصی به رخم بسته است

12

ماشطه کآرایشش آغاز کرد

غازه ز خون جگرم ساز کرد

13

روز و شب آواره کوی ویم

شام و سحر در تک و پوی ویم

14

شب که مرا دل سوی او رهبر است

کرسیم از زانوی و پای از سر است

15

از مدد همت والای خویش

بر سر کرسی چو نهم پای خویش

16

باز کشم پای ز دامان فرش

سر بدر آرم ز گریبان عرش

17

جامه جسم از تن جان برکشم

خامه نسیان به جهان در کشم

18

بلکه ز جان نیز مجرد شوم

جرعه کش باده سرمد شوم

19

باده ز جام جبروتم دهند

نقل ز خوان ملکوتم نهند

20

ساقی سلسال دهم سلسبیل

مطربم آواز پر جبرئیل

21

ساقی و مطرب به هم آمیخته

نقل معانی همه جا ریخته

22

بهره چو برگیرم ازان بزمگاه

از پی رجعت کنم آهنگ راه

23

هر چه دهد دستم ازان خوان پاک

زله کنم بهر حریفان خاک

24

بر طبق نظم به دست ادب

بر نمطی دلکش و طرزی عجب

25

پرده ز تشبیه مجازش کنم

تحفه هر محفل رازش کنم

26

جامی اگر اهل دلی گوش کن

سامعه را بدرقه هوش کن

27

هوش بدین تحفه غیبی سپار

تا خردت نام نهد هوشیار

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

پیشترین نفحه باغ سخن

هست نسیم چمن آرای کن

جامی»هفت اورنگ»تحفة‌الاحرار»بخش 15 - در فضیلت مطلق سخن که در فضیلت وی سخن مطلقا نیست

اگلی نظم

قافیه سنجان چو در دل زنند

در به رخ تیره دلان گل زنند

جامی»هفت اورنگ»تحفة‌الاحرار»بخش 17 - در تنبیه سخنوران هنرپرور بر آنچه دربایست شعر است تا مقبول طباع و مطبوع اسماع افتد

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور