صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »الهی نامه
  3. »بخش پانزدهم
  4. »(5) حکایت سلطان محمود و گازر

(5) حکایت سلطان محمود و گازر

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

مگر می‌رفت محمود جهاندار

بره درگازری را دید در کار

22

کشیده پشتهٔ کرباس دربند

بدو گفت این همه کرباس را چند

33

جوابش دادگازر کای شهنشاه

ترا کرباسِ ده گز بس درین راه

44

چو زین جمله ترا ده گز پسندست

چرا پرسی ز جمله تا بچندست

55

چو این بشنید گریان گشت ازو شاه

غریبی خشت زن را دید ناگاه

66

رخ از خورشید چون انگشت کرده

ره صحرا همه پر خشت کرده

77

شهش گفتا همه خشتت بچندست

چنین گفت او که ده خشتت پسندست

88

چو ده خشتت ازین جمله تمامست

چه می‌خواهی دگر جمله حرامست

99

وبال تست اگر خوبی وگر زشت

فزون از ده گزی کرباس وده خشت

1010

ز دنیا این دو چیزت هم وثاقست

دگر چون زین گذشتی طم طراقست

1111

ترا زین کار اگر سودی رسیدست

جهان انگار تا رودی رسیدست

1212

ز نف شوم بگذر با خردساز

بترک ملک گوی و کارِخود ساز

1313

چو تو از ملک جز یک دم نداری

بکن کاری که این دم هم نداری

1414

چو شه بشنود گفت آن دو تن را

بخاک افکند حالی خویشتن را

1515

بسی بگریست تا بی‌خویشتن شد

بآخر کارساز آن دو تن شد

1616

بسی زر داد آن دو مهربان را

بشهر آمد بگفت این داستان را

1717

چو قسمت این دو چیزست از زمانه

چه خواهی کرد این مردارخانه

1818

اگر تو بر فلک بهرامِ زوری

بروز واپسین بهرامِ گوری

1919

وگر از پرده رخشانی چو یاقوت

شوی بهرامِ چوبین زیرِ تابوت

2020

بترس ای گورخان از گورخانه

که باید خفت، چند آری بهانه

2121

بنه رگ راست تا این کوژ رفتار

نگرداند ترا در تو گرفتار

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

مگر محمود می‌شد با سپاهی

ز هامون تا بگردون پایگاهی

عطار»الهی نامه»بخش پانزدهم»(4) حکایت سلطان محمود با آن مرد که همنام او بود

اگلی نظم

حکیمی دید ذوالقرنین در راه

بذوالقرنین گفت آن مردِ درگاه

عطار»الهی نامه»بخش پانزدهم»(6) حکایت حکیم با ذوالقرنین

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور