صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »الهی نامه
  3. »بخش چهاردهم
  4. »(10) حکایت روباه که در دام افتاد

(10) حکایت روباه که در دام افتاد

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

بدام افتاد روباهی سحرگاه

بروبه بازی اندیشید در راه

22

که گر صیّاد بیند همچنینم

دهد حالی بگازر پوستینم

33

پس آنگه مرده کرد او خویشتن را

ز بیم جان فرو افکند تن را

44

چو صیّاد آمد او را مرده پنداشت

نمی‌یارست روبه را کم انگاشت

55

ز بُن ببرید حالی گوش او لیک

که گوش او بکار آید مرا نیک

66

بدل روباه گفتا ترکِ غم گیر

چو زنده ماندهٔ یک گوشه کم گیر

77

یکی دیگر بیامد گفت این دم

زبان او بکار آید مرا هم

88

زبانش را برید آن مرد ناگاه

نکرد از بیمِ جان یک ناله روباه

99

دگر کس گفت ما را از همه چیز

بکار آید همی دندانِ او نیز

1010

نزد دم تا که آهن درفکندند

بسختی چند دندانش بکندند

1111

بدل روباه گفتا گر بمانم

نه دندان باش ونه گوش و زبانم

1212

دگر کس آمد و گفت اختیارست

دل روبه که رنجی را بکارست

1313

چو نام دل شنید از دور روباه

جهان برچشمِ او شد تیره آنگاه

1414

بدل می‌گفت با دل نیست بازی

کنون باید بکارم حیله سازی

1515

بگفت این و بصد دستان و تزویر

بجَست از دام همچون از کمان تیر

1616

حدیث دل حدیثی بس شگفتست

که دو عالم حدیثش درگرفتست

1717

روا داری که در خونم نشانی؟

حدیث دل مگو دیگر تو دانی

1818

چو دل خون شد بگو از دل چه گویم

ز دل با مردم غافل چه گویم

1919

دلم آنجا که معشوقست آنجاست

من آنجا کی رسم این کی شود راست

2020

دل من گُم شد از من ناپدیدار

نه من از دل نه دل از من خبردار

2121

چو دائم از دل خود بی‌نشانم

نشانی کی بود از دلستانم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

چنین گفته‌ست مجنون آن یگانه

که یک تن داد دادم در زمانه

عطار»الهی نامه»بخش چهاردهم»(9) حکایت مجنون با آن سائل که سؤال کرد

اگلی نظم

مگر سلطان دین محمود یک روز

ایاز خویش را گفت ای دلفروز

عطار»الهی نامه»بخش چهاردهم»(11) حکایت سلطان محمود با ایاز

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور