صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »بیان الارشاد
  3. »بخش 26 - در بیان مواظبت بریاضت و چهار اربعین و کیفیت آن

بخش 26 - در بیان مواظبت بریاضت و چهار اربعین و کیفیت آن

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

مربّی باید ای جان اندر این راه

که او باشد ز سر کار آگاه

2

تن اندر راه دین باید در آورد

چهارت اربعین باید سر آورد

3

ترا در اربعینت پیر باید

که هر خواب ترا تعبیر باید

4

طبیب معنی آمد پیر این کار

بدین دعوی مکن انکار زنهار

5

طبیب حاذقت باید براندیش

تو معلولی هزاران علتی پیش

6

اگر بی پیر باشد اربعینت

بود شیطان در او یار و معینت

7

تو ربانی ز شیطانی ندانی

درین معنی فرو مانی بمانی

8

هوائی را خدائی خوانی آنگاه

فرو بندند بر تو یکسر آن راه

9

اگر باهستی و همدست کردی

به زیر پای شیطان پست گردی

10

بمانی در خیالات هوائی

بعمر اندر نیابی زو روائی

11

علاجت بعد ازاین دیگر نشاید

که غول مستیت از ره رباید

12

مجو از پیر خود زنهار دوری

تو میکن دایماً با او صبوری

13

بمعنی حاضر درگاه او باش

مدام اندر پناه جاه او باش

14

بصورت گر شوی از پیر خود دور

بمعنی زو مشو یک لحظه مهجور

15

بمعنی چون شوی همراه و حاضر

بود پیوسته پیرت در تو ناظر

16

چو غایب صورتی حاضر صفت باش

که تا بیرون شوی از صف اوباش

17

بمعنی چونکه غایب گشتی ای یار

برون رفتی یقین از جمع احرار

18

بصورت حاضر وغایب بمعنی

همه زرق است و تلبیس است و دعوی

19

بزرق و حیلت ودعوی و تلبیس

نگردد از تو راضی جز که ابلیس

20

بمعنی حاضر وغایب بصورت

اگر وقتی تو کردی از ضرورت

21

ندارد غیبت صورت زیانی

چو معنی نیست غایب یک زمانی

22

نمی‌گویم که صورت معتبر نیست

که کار صورت ای جان مختصر نیست

23

ولی چون تابع معنی است ای یار

بکسب معنی خود می‌کند کار

24

نباشد این چنین کار همه کس

خبرداران معنی را بود بس

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

کند تقریر اهل این معانی

بجز این قوّت و این زندگانی

عطار»بیان الارشاد»بخش 25 - در بیان قوتهای معنی

اگلی نظم

چو کردی اربعین اول آغاز

ز هر کس تا توانی پوش آن راز

عطار»بیان الارشاد»بخش 27 - در دستور اربعین اول فرماید

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور