صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »بیان الارشاد
  3. »بخش 26 - در بیان مواظبت بریاضت و چهار اربعین و کیفیت آن

بخش 26 - در بیان مواظبت بریاضت و چهار اربعین و کیفیت آن

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

مربّی باید ای جان اندر این راه

که او باشد ز سر کار آگاه

22

تن اندر راه دین باید در آورد

چهارت اربعین باید سر آورد

33

ترا در اربعینت پیر باید

که هر خواب ترا تعبیر باید

44

طبیب معنی آمد پیر این کار

بدین دعوی مکن انکار زنهار

55

طبیب حاذقت باید براندیش

تو معلولی هزاران علتی پیش

66

اگر بی پیر باشد اربعینت

بود شیطان در او یار و معینت

77

تو ربانی ز شیطانی ندانی

درین معنی فرو مانی بمانی

88

هوائی را خدائی خوانی آنگاه

فرو بندند بر تو یکسر آن راه

99

اگر باهستی و همدست کردی

به زیر پای شیطان پست گردی

1010

بمانی در خیالات هوائی

بعمر اندر نیابی زو روائی

1111

علاجت بعد ازاین دیگر نشاید

که غول مستیت از ره رباید

1212

مجو از پیر خود زنهار دوری

تو میکن دایماً با او صبوری

1313

بمعنی حاضر درگاه او باش

مدام اندر پناه جاه او باش

1414

بصورت گر شوی از پیر خود دور

بمعنی زو مشو یک لحظه مهجور

1515

بمعنی چون شوی همراه و حاضر

بود پیوسته پیرت در تو ناظر

1616

چو غایب صورتی حاضر صفت باش

که تا بیرون شوی از صف اوباش

1717

بمعنی چونکه غایب گشتی ای یار

برون رفتی یقین از جمع احرار

1818

بصورت حاضر وغایب بمعنی

همه زرق است و تلبیس است و دعوی

1919

بزرق و حیلت ودعوی و تلبیس

نگردد از تو راضی جز که ابلیس

2020

بمعنی حاضر وغایب بصورت

اگر وقتی تو کردی از ضرورت

2121

ندارد غیبت صورت زیانی

چو معنی نیست غایب یک زمانی

2222

نمی‌گویم که صورت معتبر نیست

که کار صورت ای جان مختصر نیست

2323

ولی چون تابع معنی است ای یار

بکسب معنی خود می‌کند کار

2424

نباشد این چنین کار همه کس

خبرداران معنی را بود بس

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

کند تقریر اهل این معانی

بجز این قوّت و این زندگانی

عطار»بیان الارشاد»بخش 25 - در بیان قوتهای معنی

اگلی نظم

چو کردی اربعین اول آغاز

ز هر کس تا توانی پوش آن راز

عطار»بیان الارشاد»بخش 27 - در دستور اربعین اول فرماید

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور