صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. علامہ اقبال
  2. »ارمغان حجاز
  3. »حضور ملت
  4. »بخش 6 - پیام فاروق

بخش 6 - پیام فاروق

شاعر: علامہ اقبال

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: یز

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 1

صنف: قطعه

انگریزی ترجمہ: کبیر
بند 1
Toggle stanza 1
11

تو ای باد بیابان از عرب خیز

ز نیل مصریان موجی برانگیز

O desert’s breeze rise from ‘Arab’s sky, From Egypt’s Nile raise a new wave high.

22

بگو فاروق را پیغام فاروق

که خود در فقر و سلطانی بیامیز

Give Farooq’s message to King Farooq’s race, How content is mixed with the kingship’s face.

بند 2
Toggle stanza 2
33

خلافت فقر با تاج و سریر است

زهی دولت که پایان ناپذیر است

Tue Faqr and Caliphate with King’s Crown shine, A great wealth this is which never declines

44

جوان بختا ! مده از دست، این فقر

که بی او پادشاهی زود میر است

O Young king! leave not the content’s boon, Sans it the kingship ends very soon.

بند 3
Toggle stanza 3
55

جوانمردی که خود را فاش بیند

جهان کهنه را بازفریند

A young man who peeps in his ego deep, Can make a world anew on old world’s heap.

66

هزاران انجمن اندر طوافش

که او با خویشتن خلوت گزیند

Around his circle lo! are thousand leagues, In self’s reading though a solace he needs.

بند 4
Toggle stanza 4
77

به روی عقل و دل بگشای هر در

بگیر از پیر هر میخانه ساغر

For sense and heart’s sake leave each door ajar, Take a cup thus from every sect’s bar.

88

«دران کوش از نیاز سینه پرور

که دامن پاک داری آستین تر»

Make all the efforts with love and heart pure, To lead a chaste life with no greed and lure

بند 5
Toggle stanza 5
99

خنک آن ملتی بر خود رسیده

ز درد جستجو نا آرمیده

How happy is the race who wins her goal, Who never took rest for that purpose sole.

1010

درخش او ته این نیلگون چرخ

چو تیغی از میان بیرون کشیده

See her shine and sheen beneath this sky, Like a sword drawn out and unfurled high.

بند 6
Toggle stanza 6
1111

چه خوش زد ترک ملاحی سرودی

رخ او احمری چشمش کبودی

That Turkish seaman how sang a song gay, His purple face beamed with eyes blue gray.

1212

به دریا گر گره افتد به کارم

بجز طوفان نمیخواهم گشودی

When I see a gale my heart then regales, To tempest time ties my hardihood hails!

بند 7
Toggle stanza 7
1313

جهانگیری بخاک ما سرشتند

امامت در جبین ما نوشتند

The world rule is destined to my own dust, The world’s guidance writ on my forehead first.

1414

درون خویش بنگر آن جهان را

که تخمش در دل فاروق کشتند

In thy bosom see the whole world’s map, Whose seed was sown first in Farooq’s lap.

بند 8
Toggle stanza 8
1515

مسلمانی که خود را امتحان کرد

غبار راه خود را آسمان کرد

A Muslim who tested his own ego first, He took to the heavens his paths’s own dust.

1616

شرار شوق اگر داری نگهدار

که با وی آفتابی می توان کرد

Keep an eye on, if you hold the love flame, With that you could make the whole world tame.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

به کام خود دگر آن کهنه می ریز

که با جامش نیرزد ملک پرویز

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور ملت»بخش 5 - رومی

اگلی نظم

بگو از من نواخوان عرب را

بهای کم نهادم لعل لب را

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور ملت»بخش 7 - شعرای عرب

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

خطت فتنه ست و لبها فتنه انگیز

دلم زان فتنه خون و دیده خونریز

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 460

◆