صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. علامہ اقبال
  2. »ارمغان حجاز
  3. »حضور ملت
  4. »بخش 10 - خلافت و ملوکیت

بخش 10 - خلافت و ملوکیت

شاعر: علامہ اقبال

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: وخت

صنف: قطعه

انگریزی ترجمہ: کبیر
بند 1
Toggle stanza 1
1

عرب خود را به نور مصطفی سوخت

چراغ مردهٔ مشرق بر افروخت

The Arabs gained a lot from Prophet’s light, That the dead lamps of East, too became bright.

2

ولیکن آن خلافت راه گم کرد

که اول مؤمنان را شاهی آموخت

But the Caliphate lost that path and force, And taught the Momin first the Kingship’s course.

بند 2
Toggle stanza 2
3

خلافت بر مقام ما گواهی است

حرام است آنچه بر ما پادشاهی است

Take the Caliphate’s witness with a heed As the kingship is banned in our creed.

4

ملوکیت همه مکر است و نیرنگ

خلافت حفظ ناموس الهی است

A trick is the kingship with each new face, The Caliphate but was the God’s own grace.

بند 3
Toggle stanza 3
5

در افتد با ملوکیت کلیمی

فقیری بی کلاهی ، بی گلیمی

A Moses grapples with kingdoms all, And threatens tyrants though means are sina!

6

گهی باشد که بازیهای تقدیر

بگیرد کار صرصر از نسیمی

It happens oft that the wheel of fate, Turns a light breeze into tempest great.

بند 4
Toggle stanza 4
7

هنوز اندر جهان آدم غلام است

نظامش خام و کارش ناتمام است

The Adam is slave in this world yet, Yet his order raw, weak and poor set.

8

غلام فقر آن گیتی پناهم

که در دینش ملوکیت حرام است

I am his page, who sheltered each Age, Who banned in my faith to keep a page.

بند 5
Toggle stanza 5
9

محبت از نگاهش پایدار است

سلوکش عشق و مستی را عیار است

The love, from his glance is stable and best, To love and passions his path is a Test.

10

مقامش عبده ، آمد ولیکن

جهان شوق را پروردگار است

His ‘slave’ he was ranked, yet the slave ranks. To eager world’s eyes in the Master’s Ranks.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

دگر آیین تسلیم و رضا گیر

طریق صدق و اخلاص و وفا گیر

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور ملت»بخش 9 - تو چه دانی که درین گرد سواری باشد

اگلی نظم

به ملک خویش عثمانی امیر است

دلش آگاه و چشم او بصیر است

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور ملت»بخش 11 - ترک عثمانی