حکایت شمارهٔ 3

چون گشادی دهان شکر خند

تنگ شکر شود گشاده ز بند

اسکندر یکی از کارداران را از عملی شریف عزل کرد و عملی خسیس به وی داد روزی آن مرد بر اسکندر درآمد، گفت: چگونه می بینی عمل خویش را؟

گفت: زندگانی پادشاه دراز باد! نه مرد به عمل بزرگ و شریف گردد بلکه عمل به مرد بزرگ و شریف شود، در هر عملی که هست نیکو سیرتی می باید و داد و انصاف اسکندر را خوش آمد، عمل وی را به وی باز داد.

شقیق بلخی - قدس الله تعالی سره - گفته است: بپرهیز از صحبت توانگر زیرا که چون دلت بدو پیوند گرفت و به داده وی خرسند شدی، پروردگاری گرفتی غیر خدای تعالی.

گر درآید توانگری با تو

چند گیری به مجلس واعظ

پای منبر پیِ گرفتنِ پند

دیوه هر چند کابرشم بکند

هرچه آن بیشتر به خویش تند

ای سنایی! ز جسم و جان تا چند؟

برگذر زین دو بی‌نوا در بند

آشکارا نهان کنم تا چند؟

دوست می‌دارمت به بانگ بلند

آشکارا نهان کنم تا چند؟

دوست می‌دارمت به بانگ بلند

هر که را باشد از تو بیم گزند

صورت امن ازو خیال مبند

یاد دارم زِ پیرِ دانش‌مند

تو هم از من به یاد دار این پَند