صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »سعادت نامه
  3. »باب چهارم
  4. »فصل چهارم
  5. »بخش 4 - الضلال المبین

بخش 4 - الضلال المبین

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

در حدوث و قِدَم بسی نقل است

وان همه شکّ و شبهۀ عقل است

2

عقل مشائی ز دین مایل

به قدیم و حدوث شد قایل

3

قِدَم آسمان به ذات و صفات

گفته جز وضع و هیأت و حرکات

4

عنصر و مایه را به شخص دگر

نوع هر جنس و جنس​های صُوَر

5

نزد ایشان همه قدیم بود

چه کند عقل چون سقیم بود

6

کرد رسطالیس اول این تفصیل

یافت آخر ز بوعلی تکمیل

7

شبهه​ای چند از خود اندیشی

کرده دستور کفر و بدکیشی

8

تا که برخیزد این تردد و شک

بنگر اندر جوابها یک یک

9

وان حکیمان که پیش از او بودند

هیچ قیدی بر آن نیفزودند

10

جملۀ ذات​ها قدیم الذات

دیده و مُحْدَثی نه جز که صفات

11

اصل عالم سریع و خواه بطی

آب دانست تالس ملطی

12

انکساغورس آن خلیط گرفت

وندر او جزوها بسیط گرفت

13

نزد او هیچ استحالت نیست

جز بروز و کمون حوالت نیست

14

وان ذومقراطس اصل عالم را

به توهم گرفته از اجزا

15

کُری الشّکل هر یکی و مدام

متحرک به ذات ذواقسام

16

گفت کافتاد اتفاقاً آن

بهم و گشت از آن فلک گردان

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

روزهای خدا وقایع اوست

رتبۀ هستی صنایع اوست

شیخ محمود شبستری»سعادت نامه»فصل چهارم»بخش 3 - حق الیقین

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور