صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »سعادت نامه
  3. »باب چهارم
  4. »فصل هفتم
  5. »بخش 1 - الفصل السّابع فی معرفة الزّمان و المکان

بخش 1 - الفصل السّابع فی معرفة الزّمان و المکان

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

چیست جلّ المتاع چرخ کهن

جز مکان و زمان بی سر و بن

2

این دوروئی به حشو آکنده

وان فرومایه​ای پراکنده

3

این یکی هرزه گرد بی سر و پا

وان چو هرجائیان شده هرجا

4

این چو گهواره بی قراران را

وان دگر دایه شیرخواران را

5

چند باشی چو طفل بیچاره

نزد دایه به بند گهواره

6

از زمان و مکان شود آزاد

مردوار آنکه دل بر اوننهاد

7

چونکه خواندش اِلاه لهو و لعب

هیچ عاقل نجست از او منصب

8

گر هزاران هزار قرن بزیست

چون اجل در پی است حاصل چیست

9

آخرالامر هم بخواهد مُرد

جان ز دست اجل نخواهد بُرْد

10

بلکه خود هست دایماً هالک

«لمن الملک» بشنو از مالک

11

سخن حق هیشه یکسان است

زین زمان از تو بر تو پنهان است

12

چون زمان و مکان شود همه طی

هم بدو بشنوی خطاب از وی

13

رخ نماید ز پردۀ اسرار

«لمن الملک واحد القّهار»

14

اندرین ره فرونمانی تو

ذات خود را اگر بدانی تو

15

بگذر از پنج روزه راه گذر

مرکز خویش را بیاد آور

16

بنده از بندگی شود مهتر

چیست جز بندگی ترا بهتر

17

دل که در عالم نیاز آمد

پیش معشوق سر فراز آمد

18

فطرت خویش را ز دست مده

که تو از به شده بگردی به

◆

اگلی / پچھلی نظم

اگلی نظم

نزد ایشان زفهم و وهم و گمان

واجب است دایماً وجود زمان

شیخ محمود شبستری»سعادت نامه»فصل هفتم»بخش 2 - الضّلال المبین

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور