صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »سعادت نامه
  3. »باب اول
  4. »فصل سوم
  5. »بخش 2 - عین الیقین

بخش 2 - عین الیقین

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

کی و کو، چند و چون و چیست، چرا

هست از اوصاف «انتم الفقرا»

2

این همه وصف​ها ز امکان است

علت احتیاج و نقصان است

3

ذات حق کامل است و فوق کمال

نرسد کس در او به وهم و خیال

4

از تسلسل که نیست در امکان

نبود دایماً مکان مکان

5

چون مکان را مکان محال بود

خالق اندر مکان خیال بود

6

گر بود مر ورا حدود و جهات

متناهی شود حقیقت ذات

7

جسم گردد کنون و از ترکیب

مُحْدَث آید قدیم فرد مجیب

8

ور حوادث بدو شود قایم

حادثه دایماً بود قایم

9

عرش کان مُحْدث است جای قدیم

کی شود ای به فکر و فهم سقیم

10

نقل و تحویل حاجت انگیزد

نانشسته چگونه برخیزد

11

پیش از این عرش و فرش و لوح و قلم

برچه می​بود صانع عالم

12

این زمان هم بر آن همی دانش

ورنه قایل شوی به نقصانش

13

زانکه آن حال اگر کمال بود

نقص ضد است و آن محال بود

14

این همه نقش وهم و پندار است

عقل از این گفت و گوی بیزار است

15

عقل در جای نطق کم نزند

چون بدینجا رسید دم نزند

16

بعد از آن حیرت است و بیهوشی

به که آن راز را فرو پوشی

17

شمّه ​ای گفته می​شود دریاب

تا نگردد خلاف شرط کتاب

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ذات حق در جهات می​ناید

کم نگردد ز هیچ و نفزاید

شیخ محمود شبستری»سعادت نامه»فصل سوم»بخش 1 - الفصل الثّالث فی تنزیه ذاته تعالی و تقدّس علم الیقین

اگلی نظم

در مقامی که عشق همخانه است

نفی و اثبات هر دو بیگانه است

شیخ محمود شبستری»سعادت نامه»فصل سوم»بخش 3 - حق الیقین

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور