صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »سعادت نامه
  3. »باب چهارم
  4. »فصل پنجم
  5. »بخش 7 - حکایت

بخش 7 - حکایت

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

بر رهی می​گذشت شیخ مهین

سعد دین حمویه با تمکین

2

برکۀ آب بود در ره پیر

که گذشتن از آن نبود گزیر

3

مرکب شیخ ز آب باز جهید

عکس خود را چو اندر آب بدید

4

شیخ گفت آب را بشورانید

عکس او را بر او بپوشانید

5

آب روشن از آن مکدر گشت

بی تعب اسب شیخ از آن بگذشت

6

کرد اشارت پس آنگه از چپ و راست

سوی اصحاب کین طریق شما است

7

اسب نفس تو توسن آمد هان

تا نگردی از آن تو سرگردان

8

تا که در وی رمیدنی باشد

آن هم از عکس دیدنی باشد

9

چون ز خودبینی او گرفت آرام

بضرورت شود به زیر تو رام

10

اگر از سنّتی شود خودبین

رو مباحی به ضدّ آن بگزین

11

هر عبادت که گشت عادت تو

قوت نفس است آن عبادت تو

12

پس مداواة صاحب استعداد

نکند جز به صورت اضداد

13

به تو خیری که باشد اندر دیر

بهتر از مسجد است با «اناخیر»

14

سرّ تکلیف حکم تعجیز است

داند آن کس که اهل تمییز است

15

بار برداشت آدمی فضول

ایزدش خواند از آن «ظُلوم و جهول»

16

لطف او گر نگفتی «آتاهم»

«یحملوا» ذاک بل «حملناهم»

17

کی به پایان رسیدی ای گمراه

تو و بار تو بی «یتوب اللّه»

18

بار او کرد تا فرو ماند

تختۀ عجز خویش برخواند

19

خوان «امّن یجیب» ساز کند

در «انی قریب» باز کند

20

معصیت کان ترا به عذر آرد

بهتر از طاعتی که عجب آرد

21

کبر ابلیس و عجز آدم بین

زان دو یک کار بهر خود بگزین

22

آن لعین ابد ز خودبینی

وین صفی احد ز مسکینی

23

بهم آوردم این سخن سر و بن

طاعت از بهر نفس خویش مکن

24

هرچه خواهی کز آن شوی مهتر

هرچه کمتر کنی ترا بهتر

25

گاه گاهی اعوذ بالشیطان

گفته​اند اهل دل من الرحمان

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

کودکی دید عکس خود در آب

زان بترسید و بانگ زد کای باب

شیخ محمود شبستری»سعادت نامه»فصل پنجم»بخش 6 - حکایت

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور