صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »گلشن راز
  3. »بخش 54 - اشارت به خال

بخش 54 - اشارت به خال

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

بر آن رخ نقطهٔ خالش بسیط است

که اصل مرکز دور محیط است

22

از او شد خط دور هر دو عالم

وز او شد خط نفس و قلب آدم

33

از آن حال دل پرخون تباه است

که عکس نقطهٔ خال سیاه است

44

ز خالش حال دل جز خون شدن نیست

کز آن منزل ره بیرون شدن نیست

55

به وحدت در نباشد هیچ کثرت

دو نقطه نبود اندر اصل وحدت

66

ندانم خال او عکس دل ماست

و یا دل عکس خال روی زیباست

77

ز عکس خال او دل گشت پیدا

و یا عکس دل آنجا شد هویدا

88

دل اندر روی او یا اوست در دل

به من پوشیده شد این راز مشکل

99

اگر هست این دل ما عکس آن خال

چرا می‌باشد آخر مختلف حال

1010

گهی چون چشم مخمورش خراب است

گهی چون زلف او در اضطراب است

1111

گهی روشن چو آن روی چو ماه است

گهی تاریک چون خال سیاه است

1212

گهی مسجد بود گاهی کنشت است

گهی دوزخ بود گاهی بهشت است

1313

گهی برتر شود از هفتم افلاک

گهی افتد به زیر تودهٔ خاک

1414

پس از زهد و ورع گردد دگر بار

شراب و شمع و شاهد را طلبکار

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

رخ اینجا مظهر حسن خدایی است

مراد از خط جناب کبریایی است

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 53 - اشارت به رخ و خط

اگلی نظم

شراب و شمع و شاهد را چه معنی است

خراباتی شدن آخر چه دعوی است

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 55 - سوال از معنی حقیقی شراب و شاهد و خرابات و امثال آن

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور