صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »گلشن راز
  3. »بخش 21 - تمثیل در بیان رابطهٔ شریعت و طریقت و حقیقت

بخش 21 - تمثیل در بیان رابطهٔ شریعت و طریقت و حقیقت

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

تبه گردد سراسر مغز بادام

گرش از پوست بخراشی گه خام

22

ولی چون پخته شد، بی پوست نیکوست

اگر مغزش بر آری، برکنی پوست

33

شریعت پوست، مغز آمد حقیقت

میان این و آن باشد طریقت

44

خلل در راه سالک نقصِ مغز است

چو مغزش پخته شد، بی‌پوست نغز است

55

چو عارف با یقینِ خویش پیوست

رسیده گشت مغز و پوست بشکست

66

وجودش اندر این عالم نپاید

برون رفت و دگر هرگز نیاید

77

وگر با پوست تابد تابش خور

در این نشأت کند یک دور دیگر

88

درختی گردد او از آب و از خاک

که شاخش بگذرد از هفتم افلاک

99

همان دانه برون آید دگر بار

یکی صد گشته از تقدیرِ جبّار

1010

چو سِیرِ حبّه بر خطِّ شجر شد

ز نقطه خطّ، ز خطّ دَوْری دگر شد

1111

چو شد در دایره سالک مکمَّل

رسد هم نقطهٔ آخِر به اوّل

1212

دگر باره شود مانند پرگار

بر آن کاری که اوّل بود بر کار

1313

تناسخ نبود این کز روی معنی

ظهورات است در عین تجلی

1414

وَ قَدْ سأَلوا وَ قالُوا مَا النّهایة؟

فَقیلَ هِیَ الرٌّجُوعُ اِلَی الْبِدایَة

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

کسی مرد تمام است کز تمامی

کند با خواجگی کارِ غلامی

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 20 - جواب به سوال دوم

اگلی نظم

نبوّت را ظهور از آدم آمد

کمالش در وجودِ خاتم آمد

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 22 - قاعده در حکمت وجود اولیا

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور