صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب
  4. »بخش 3 - فی حسب حاله و بیان احواله و سبب احترازه من اهل الدّنیا وانزوائه و تجریده من‌الخلائق و سبب تصنیف هذاالکتاب

بخش 3 - فی حسب حاله و بیان احواله و سبب احترازه من اهل الدّنیا وانزوائه و تجریده من‌الخلائق و سبب تصنیف هذاالکتاب

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

حسب حال آنکه دیو آز مرا

داشت یک چند در گداز مرا

2

گرد آفاق گشته چون پرگار

گرد گردان ز حرص دایره‌وار

3

شاه خرسندیم جمال نمود

جمع و منع و طمع محال نمود

4

شدم اندر طلاب مال ملول

از جهان و جهانیان معزول

5

بود طبعم ز نظم و نثر نفور

چون ز اسکندر مظفّر فور

6

تا در این حضرتم خرد تلقین

کرد این نامهٔ بدیع آیین

7

یادگاری طرازم از پی شاه

جان فزای از معانی دلخواه

8

روش روز را بُوَد وادی

مهتدی را ازو بُوَد هادی

9

عقلا را بُوَد نکو دستور

نخورد زان سپس شراب غرور

10

رستگاری وی درین باشد

یادگار خرد چنین باشد

11

هرزه ناورده‌ام من این تصنیف

جان و دل کرده‌ام در این تألیف

12

ریسمان کرده‌ام تن و جان را

تا به سوزن بکنده‌ام کان را

13

گرچه هرگز نبود وقت سخن

در غریبی غریب شعر چو من

14

گرچه مولد مرا ز غزنین است

نظم شعرم چو نقش ما چین است

15

خاک غزنین چو من نزاد حکیم

آتشی باد خوار و آب ندیم

16

بهر حکمت برغم انجمنی

مر ترا کی گریزد از چو منی

17

لیکن از روی حکمت لقمان

رقم لقمه ماند بر انبان

18

از تو پرسم حکیم‌وار جواب

بازده بر طریق صدق و صواب

19

در همه عالم از دو قاف زمین

تا به کاف سماک و تا پروین

20

از پی شعر کو سخن دانی

بهر سیمرغ کو سلیمانی

21

همه مرغی ز شاخ بسراید

لیک طوطی شکر همی خاید

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

از دل آبستن است خامهٔ من

زان همی گِل خورد چو آبستن

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب»بخش 2 - اندر خط و قلم و کاغذ و خاطر گوید

اگلی نظم

خطر من گهر پریشان کرد

تا که برخاست بانگ بردابرد

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب»بخش 4 - فی افتخار نفسه علی اهل عصره

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور