صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب
  4. »بخش 3 - فی حسب حاله و بیان احواله و سبب احترازه من اهل الدّنیا وانزوائه و تجریده من‌الخلائق و سبب تصنیف هذاالکتاب

بخش 3 - فی حسب حاله و بیان احواله و سبب احترازه من اهل الدّنیا وانزوائه و تجریده من‌الخلائق و سبب تصنیف هذاالکتاب

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

حسب حال آنکه دیو آز مرا

داشت یک چند در گداز مرا

22

گرد آفاق گشته چون پرگار

گرد گردان ز حرص دایره‌وار

33

شاه خرسندیم جمال نمود

جمع و منع و طمع محال نمود

44

شدم اندر طلاب مال ملول

از جهان و جهانیان معزول

55

بود طبعم ز نظم و نثر نفور

چون ز اسکندر مظفّر فور

66

تا در این حضرتم خرد تلقین

کرد این نامهٔ بدیع آیین

77

یادگاری طرازم از پی شاه

جان فزای از معانی دلخواه

88

روش روز را بُوَد وادی

مهتدی را ازو بُوَد هادی

99

عقلا را بُوَد نکو دستور

نخورد زان سپس شراب غرور

1010

رستگاری وی درین باشد

یادگار خرد چنین باشد

1111

هرزه ناورده‌ام من این تصنیف

جان و دل کرده‌ام در این تألیف

1212

ریسمان کرده‌ام تن و جان را

تا به سوزن بکنده‌ام کان را

1313

گرچه هرگز نبود وقت سخن

در غریبی غریب شعر چو من

1414

گرچه مولد مرا ز غزنین است

نظم شعرم چو نقش ما چین است

1515

خاک غزنین چو من نزاد حکیم

آتشی باد خوار و آب ندیم

1616

بهر حکمت برغم انجمنی

مر ترا کی گریزد از چو منی

1717

لیکن از روی حکمت لقمان

رقم لقمه ماند بر انبان

1818

از تو پرسم حکیم‌وار جواب

بازده بر طریق صدق و صواب

1919

در همه عالم از دو قاف زمین

تا به کاف سماک و تا پروین

2020

از پی شعر کو سخن دانی

بهر سیمرغ کو سلیمانی

2121

همه مرغی ز شاخ بسراید

لیک طوطی شکر همی خاید

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

از دل آبستن است خامهٔ من

زان همی گِل خورد چو آبستن

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب»بخش 2 - اندر خط و قلم و کاغذ و خاطر گوید

اگلی نظم

خطر من گهر پریشان کرد

تا که برخاست بانگ بردابرد

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب»بخش 4 - فی افتخار نفسه علی اهل عصره

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور