صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران
  4. »بخش 25 - صفت جنگ جَمل

بخش 25 - صفت جنگ جَمل

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

در جمل چون معاویه بگریخت

خون ناحق بسی به خیره بریخت

22

شد هزیمت به جانب بغداد

گشته از فعل زشت خود ناشاد

33

سرِ احرار حیدر کرّار

سرفراز مهاجر و انصار

44

چون مصاف معاویه بشکست

یافت بر لشکر معاویه دست

55

جملِ آن ستیزه را پی کرد

برگ و ساز معاویه فی کرد

66

هودج زن به خاک تیره فتاد

وز خجالت نقاب رخ نگشاد

77

گفت بد کرده‌ام امانم ده

وز ترحّم کنون زمانم ده

88

چون بدیدند زود برگشتند

در خوی و خون ورا نیاغشتند

99

خواند حیدر برادرش را زود

جملهٔ حالها روا بنمود

1010

رفت زی او محمّدِ بوبکر

آن همه صدق و فارغ از همه مکر

1111

پس برآهیخت تیغ تا بزند

گفت حیدر مکن که کس نکند

1212

عفو کن تا به سوی خانه رود

بعد از این کارهای بد نکند

1313

برگرفتش محمّد از سرِ راه

جمله لشکر شده ز کار آگاه

1414

به سوی مکه زود بفرستاد

در تواضع محلّ او بنهاد

1515

با هزاران خجالت و تشویر

رفت زی مکه جفت گُرم و زحیر

1616

عاقبت هم به دست آن یاغی

شد شهید و بکشتش آن طاغی

1717

آنکه با جفتِ مصطفی زینسان

بد کند مر ورا به مرد مخوان

1818

چون ازاین گشت فارغ آن بدمرد

قصد جان امیر حیدر کرد

1919

تا برآورد زو به حیله دمار

تو مر این شخص را به مرد مدار

2020

پسرِ هند اگر بدو بد کرد

آن بدی دان که جمله با خود کرد

2121

چه زیان آفتاب را از ابر

کی شود جفت با مسلمان گبر

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ذکر زوج‌البتول و ابن عم الرسول ابی‌الحسن والحسین المبارز الکرّار غیرالفرّار غالب الجیش العرمرم الجرّار سیدالمهاجرین والانصار، قال النّبی من احبّ علیّاً فقد استمسک بالعروة الوثقی الذی انزل‌اللّٰه تعالی فی شأنه: انما ولیکم اللّٰه و رسوله والذین آمنوا الذین یقیمون‌الصلوة و یؤتون الزکوة و هم راکعون، و قال‌اللّٰه تعالی: و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیراً و قال علیه‌السلام یا علی انت منی بمنزلة هارون من موسی الا انه لانبی بعدی، و قال صلی‌اللّٰه علیه و سلم: اللهم و الِ من والاه و عادِ من عاداه و انصر من نصره واخذل من خذله: و قال: من کنت مولاه فعلی مولاه، و قال جابربن عبداللّٰه الانصاری رضی‌اللّٰه عنهما: دخلت عایشة رضی‌اللّٰه عنها و هن ابیها علی‌النبی صلی‌اللّٰه علیه و سلم فقال یا عایشة ما تقولین فی‌امیرالمؤمنین علی‌بن ابیطالب صلواة‌اللّٰه علیه فاطرقت ملیاثم رفعت راسها فقالت بیتین:

اذا ما التبر حک علی المحک

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران»بخش 24 - ستایش امیرالمؤمنین علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السّلام

اگلی نظم

روز صفّین چو حرب در پیوست

گرم شد کارزار دستا دست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران»بخش 26 - صفت حرب صفّین و کشته شدن عمّار یاسر رضی اللّٰه عنه

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور