صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران
  4. »بخش 25 - صفت جنگ جَمل

بخش 25 - صفت جنگ جَمل

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

در جمل چون معاویه بگریخت

خون ناحق بسی به خیره بریخت

2

شد هزیمت به جانب بغداد

گشته از فعل زشت خود ناشاد

3

سرِ احرار حیدر کرّار

سرفراز مهاجر و انصار

4

چون مصاف معاویه بشکست

یافت بر لشکر معاویه دست

5

جملِ آن ستیزه را پی کرد

برگ و ساز معاویه فی کرد

6

هودج زن به خاک تیره فتاد

وز خجالت نقاب رخ نگشاد

7

گفت بد کرده‌ام امانم ده

وز ترحّم کنون زمانم ده

8

چون بدیدند زود برگشتند

در خوی و خون ورا نیاغشتند

9

خواند حیدر برادرش را زود

جملهٔ حالها روا بنمود

10

رفت زی او محمّدِ بوبکر

آن همه صدق و فارغ از همه مکر

11

پس برآهیخت تیغ تا بزند

گفت حیدر مکن که کس نکند

12

عفو کن تا به سوی خانه رود

بعد از این کارهای بد نکند

13

برگرفتش محمّد از سرِ راه

جمله لشکر شده ز کار آگاه

14

به سوی مکه زود بفرستاد

در تواضع محلّ او بنهاد

15

با هزاران خجالت و تشویر

رفت زی مکه جفت گُرم و زحیر

16

عاقبت هم به دست آن یاغی

شد شهید و بکشتش آن طاغی

17

آنکه با جفتِ مصطفی زینسان

بد کند مر ورا به مرد مخوان

18

چون ازاین گشت فارغ آن بدمرد

قصد جان امیر حیدر کرد

19

تا برآورد زو به حیله دمار

تو مر این شخص را به مرد مدار

20

پسرِ هند اگر بدو بد کرد

آن بدی دان که جمله با خود کرد

21

چه زیان آفتاب را از ابر

کی شود جفت با مسلمان گبر

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ذکر زوج‌البتول و ابن عم الرسول ابی‌الحسن والحسین المبارز الکرّار غیرالفرّار غالب الجیش العرمرم الجرّار سیدالمهاجرین والانصار، قال النّبی من احبّ علیّاً فقد استمسک بالعروة الوثقی الذی انزل‌اللّٰه تعالی فی شأنه: انما ولیکم اللّٰه و رسوله والذین آمنوا الذین یقیمون‌الصلوة و یؤتون الزکوة و هم راکعون، و قال‌اللّٰه تعالی: و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیراً و قال علیه‌السلام یا علی انت منی بمنزلة هارون من موسی الا انه لانبی بعدی، و قال صلی‌اللّٰه علیه و سلم: اللهم و الِ من والاه و عادِ من عاداه و انصر من نصره واخذل من خذله: و قال: من کنت مولاه فعلی مولاه، و قال جابربن عبداللّٰه الانصاری رضی‌اللّٰه عنهما: دخلت عایشة رضی‌اللّٰه عنها و هن ابیها علی‌النبی صلی‌اللّٰه علیه و سلم فقال یا عایشة ما تقولین فی‌امیرالمؤمنین علی‌بن ابیطالب صلواة‌اللّٰه علیه فاطرقت ملیاثم رفعت راسها فقالت بیتین:

اذا ما التبر حک علی المحک

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران»بخش 24 - ستایش امیرالمؤمنین علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السّلام

اگلی نظم

روز صفّین چو حرب در پیوست

گرم شد کارزار دستا دست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران»بخش 26 - صفت حرب صفّین و کشته شدن عمّار یاسر رضی اللّٰه عنه

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور