صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراء‌المدّعین ومذّمة‌الاطباء والمنجّمین
  4. »بخش 56 - در حق مردم و آدمی گوید

بخش 56 - در حق مردم و آدمی گوید

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

پس از آدم هر آنچ ز آدم زاد

آدمی خوانمش به اصل و نژاد

2

نتوانم که گویمش مردم

زانکه در سرِ این سخن مردم

3

مردمی عالمی دگر باشد

کم کسی را ازو خبر باشد

4

گرچه از روی اصل در دو سرای

کمتر از سگ نیافرید خدای

5

از پی خواب و خور مدانش وجود

کاندرو بیش ازین بود مقصود

6

چون بُوَد خلد و در هنر کوشد

جامه مشطی ششتری پوشد

7

خدمتش را کسی کنند پدید

که برو بایدش مقیم دوید

8

ور شود کشته گاه جولانش

صید در زیر زخم دندانش

9

چون بگویی برو به هم تکبیر

شرع می‌گویدت حلالش گیر

10

باز اگر کاهلی کند پیشه

ناورد زی طریق اندیشه

11

گرد بازارها دوان باشد

نزد دکّان این و آن باشد

12

تا یکی استخوان خشک برد

ده تبر در میان سر بخورد

13

هست فرقی ز کار این تا آن

همچنین کار آدمی می‌دان

14

سگ به کوشش چنان شود که کند

خدمتش آدمیّ و لاف زند

15

ور خسی آدمی شود چونان

کی کند خدمت سگ از پی نان

16

کار دربند همّت من و تست

نشوی خوار تا نباشی سست

17

این بگفتم برِ پناه جهان

بازگشتم به مدح شاه جهان

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

غافلند این منجّمان از کار

نیست در کارشان دل بیدار

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراء‌المدّعین ومذّمة‌الاطباء والمنجّمین»بخش 55 - صفة مقادیر ابروج والکواکب السیّارة

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور