صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام
  4. »بخش 4 - در اعجاز قرآن

بخش 4 - در اعجاز قرآن

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

ای ز دریا به کف کف آورده

وز مَلک صورت صف آورده

22

مغز و در زان به دست ناوردی

که به گردِ صدف همی گردی

33

زین صدفهای تیره دست بدار

دُرِّ صافی ز قعر بحر در آر

44

گوهر بی‌صدف درون دلست

صدف بی‌گهر درون گِلست

55

قیمت دُرّ نه از صدف باشد

تیر را قیمت از هدف باشد

66

آنکه داند به دیده فهر از قعر

بشناسد ز درِّ دریا بعر

77

وآنکه بر شط و شطر این دریاست

نه سزاوار لؤلؤ لالاست

88

سطر قرآن چو شطر ایمانست

که ازو راحت دل و جانست

99

صفت لطف و عزّت قرآن

هست بحر محیط عالم جان

1010

قعر او پر ز درّ و پُر گوهر

ساحلش پُر ز عود و پُر عنبر

1111

زوست از بهرِ باطن و ظاهر

منشعب علم اوّل و آخر

1212

پاک شو تا معانی مکنون

آید از پنجرهٔ حروف برون

1313

تا برون ناید از حدث انسان

کی برون آید از حروف قرآن

1414

تا تو باشی ز نفس خود محجوب

با تو وعقل تو چه زشت و چه خوب

1515

نکند خیره دوری و دیری

آب در خواب تشنه را سیری

1616

نشود دل ز حرف قرآن به

نشود بز به پچپچی فربه

1717

تو که در بند کلک و اَنقاسی

چهره را از نقاب چه شناسی

1818

نبود خاصه در جهان سخن

رنگ و بوی سخن چو جان سخن

1919

گر همی گنج دلت باید و جان

شو به دریای فسّروا القرآن

2020

تا دُر و گوهرِ یقین یابی

تا درو کیمیای دین یابی

2121

چون قدم در نهی در آن اقلیم

کندت ابجدِ وفا تعلیم

2222

چون بخوانی او ابجدِ دین را

اب و جد دان تو شمس و پروین را

2323

سیرتِ صادقان چنین باشد

ابجدِ عاشقان همین باشد

2424

پردهٔ روی روز تاریک است

نظم این نکته سخت باریک است

2525

تا بیابی تو دُرج دُرّ یتیم

تا بدانی تو زرِّ ناب ز سیم

2626

در جهان چیست سرِّ ربّانی

در میان چیست رمز روحانی

2727

تا نماید به تو چو مهر و چو ماه

روی خوب خود از نقاب سیاه

2828

چون عروسی که از نقاب تُنُک

به در آید لطیف روح و سبک

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

سرِّ قرآن قران نکو داند

زو شنو زانکه خود همو داند

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام»بخش 3 - در سرِّ قرآن

اگلی نظم

رهبر است او و عاشقان راهی

رسن است او و غافلان چاهی

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام»بخش 5 - ذکر هدایت قرآن

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور