صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الرّابع: فی صفة العقل و احواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده
  4. »بخش 9 - اندر عزّت عقل

بخش 9 - اندر عزّت عقل

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

عزّتِ عقل هست سوی روان

نزد روشن ضمیر پاک روان

2

در اضافت سوی زمانه لطیف

به اضافت به سوی عقل کثیف

3

اول و آخر و عزیز و ذلیل

علوی و سفلی و قبیح و جمیل

4

غرض امر و دایهٔ آدم

عَرَض نفس و جوهر عالم

5

هم ورای مراتب اسمی

هم پذیرای صورت جسمی

6

ذات او گشته مستدیر از نفس

جنبش او اثرپذیر از نفس

7

مایه و پایهٔ مدارج اسم

علت و آلت مراتب جسم

8

این همه عقل را مسلّم گشت

آسمان عقل و روح سُلّم گشت

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

چار طبعش مرید و او پیر است

ده حواسش سپاه و او میر است

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الرّابع: فی صفة العقل و احواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده»بخش 8 - اندر کمال عقل

اگلی نظم

سبب امت و رسولی او

علت صورت و هیولی او

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الرّابع: فی صفة العقل و احواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده»بخش 10 - اندر جمال عقل

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور