صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الاوّل: در توحید باری تعالی
  4. »بخش 66 - فی‌الافتقار والتحیّرِ فی صفاته

بخش 66 - فی‌الافتقار والتحیّرِ فی صفاته

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

مستمع نغمت نیاز از دل

مطلع بر طلوع راز از دل

22

چون درِ دل نیاز بگشاید

آنچه خواهد به پیش باز آید

33

یاربش را ز شه ره اقبال

کرده لبّیک دوست استقبال

44

زآتشی کان بودت گوناگون

تکیه بر آب روی چون فرعون

55

نقل جان ساز هرچه زو شد نقل

که به ایمان رسی به حق نه به عقل

66

عقل در کُنه وصف او نادان

ذوق با طوق شوق او شادان

77

عقل و جان ملک پادشاهی اوست

ملک او در خورِ آلهی اوست

88

یاربی از تو زو دو صد لبیک

یک سلام از تو زو هزار علیک

99

سایه‌بانیست عقل بر درِ او

خیلتاشیست جان ز لشکر او

1010

از بد و نیک خلق پیوسته

رحمت و نعمتش بنگسسته

1111

درگهش را نیاز پیرایه

تو نیاز آر سود و سرمایه

1212

درپذیرد غم دراز ترا

بی‌نیازی او نیاز ترا

1313

دوست بودش بلال بر درگاه

پوست بر تن چو زلف یار سیاه

1414

جامهٔ ظاهرش ز بهر دلال

گشت بر روی حور مشکین خال

1515

از پی تازگی ز دشمن و دوست

در دو عالم بدل کنندهٔ پوست

1616

از پی دین و ملک پروردن

نکند هیچ سر برو گردن

1717

ای صف‌آرای جمع درویشان

وی نگهدار دردِ دل ریشان

1818

آنکه شد چون بهی بهش گردان

وانکه شد چون کمان زهش گردان

1919

نیک درمانده‌ام به دست نیاز

کارم ای کارساز خلق بساز

2020

متفرّد به خطّهٔ ملکوت

متوحّد به عزّت جبروت

2121

آیتِ علم را بدایت نیست

غایتِ شوق را نهایت نیست

2222

تو ندانی ز حال عالم راز

از بلا عافیت ندانی باز

2323

تو حقیقت نه مرد این راهی

طفل راهی ز ره نه آگاهی

2424

کودکی رو به گِرد بازی گرد

به برِ کبر و بی‌نیازی گرد

2525

بس بود کبر و ناز یار ترا

با خدای ای پسر چه کار ترا

2626

چکنی جنّت و نعیم ابد

کرده عقبی ز بهر دنیا رد

2727

او ز تو حسبتِ تو می‌داند

چون تویی را به خود همی خواند

2828

می‌کند بر تو عرضه حور و قصور

تو به دنیا و زینتش مغرور

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

در دهان هر زبان که گویا شد

از ثنایت چو مُشک بویا شد

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 65 - فی‌الحمد والثناء

اگلی نظم

از پی راه حق کم از کودک

نتوان بودن ای کم از یک یک

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الاوّل: در توحید باری تعالی»بخش 67 - فی تأدیب صببان المکتب و صفة الجنّة والنّار

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور