صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »دیوان اشعار
  3. »قصاید
  4. »قصیدهٔ شمارهٔ 51 - در استغنای معشوق طناز و وفای عاشق

قصیدهٔ شمارهٔ 51 - در استغنای معشوق طناز و وفای عاشق

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: انارند

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 1

صنف: قصیده

Toggle stanza 1
1

عاشقانت سوی تو تحفه اگر جان آرند

به سر تو که همی زیره به کرمان آرند

2

ور خرد بر تو فشانند همی‌دان که همی

عرق سنگ سوی چشمهٔ حیوان آرند

3

ور دل و دین به تو آرند عجب نبود از آنک

رخت خربنده به بنگاه شتربان آرند

4

هر چه هستیست همه ملک لب و خال تو اند

چیست کان نیست ترا؟ تا سوی تو آن آرند

5

نوک مژگانت بهر لحظه همی در ره عشق

آدم کافر و ابلیس مسلمان آرند

6

چینهٔ دام لبان تو زمان تا به زمان

روح را از قفس سدره به مهمان آرند

7

زلف و خالت ز پی تربیت فتنهٔ ما

عقل را کاج زنان بر در زندان آرند

8

چشمهامان ز پی تقویت حسن تو باز

فتنه را رقص‌کنان در قفس جان آرند

9

طوبی و سدره به باغ تو و پس مشتی خس

دستهٔ مجلس تو خار مغیلان آرند

10

هدیه‌شان رد مکن انگار که پای ملخی

گلهٔ مور همی پیش سلیمان آرند

11

خاکپای تو اگر دیده سوی روح برد

روح پندارد کز خلد همی خوان آرند

12

از پی چشم بدو چشم نکوی تو همی

مردمان مردمک دیده به قربان آرند

13

بوستان از خجلی پوست بیندازد از آنک

صورت روی تو در دیدهٔ بستان آرند

14

عاشقان از خم زلف تو چه دیدند هنوز

باش تا تاب در آن زلف پریشان آرند

15

باش تا سلطنت و کبر تو مشتی دون را

از در دین به هوس خانهٔ شیطان آرند

16

باش تا خار سر کوی ترا نرگس‌وار

دسته بندند و سوی مجلس سلطان آرند

17

ای بسا بیخ که در چین و ختن کنده شود

تا چو تو مهر گیاهی به خراسان آرند

18

باش تا خط بناگوش و خم زلف تو باز

عقل را گوش گرفته به دبستان آرند

19

کی به آسانی عشاق ز دستت بدهند

که نه در دست همی چون تویی آسان آرند

20

عقد پروین بخمد چون دم عقرب در حال

چون سخن زان دو رده لولو مرجان آرند

21

کافران گمره از آنند که در زلف تواند

یک ره آن زلف ببُر تا همه ایمان آرند

22

یک ره آن پرده برانداز که تا مشتی طفل

رخت جان سوی سراپردهٔ قرآن آرند

23

هردم از غیرت یاری تو اجرام سپهر

بر سنایی غم و اندوه فراوان آرند

24

هر زمان لعل و در و سرو و بنفشهٔ تو همی

دل و دین و خرد و صبر دگر سان آرند

25

خود چو پروین که مه و مهر همی سجدهٔ عشق

سر دندان ترا از بن دندان آرند

26

قدر چوگانت ندانند از آن خامی چند

باش تا سوختگان گوی به میدان آرند

27

شکل دندان و سر زلف تو زودا که بر او

سین و نون و الف و یا همه تاوان آرند

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

باز مُتْواری‌رُوانِ عشق صحرائی شدند

باز سرپوشیدگانِ عقل سودائی شدند

سنایی»دیوان اشعار»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 50 - در وصف بهار

اگلی نظم

مرحبا بحری که از آب و گلش گوهر برند

حبذا کانی کزو پاکیزه سیم و زر برند

سنایی»دیوان اشعار»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 52 - و ایضا در مذمت دنیا جویان

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

صنما گر ز خط و خال تو فرمان آرند

این دل خسته مجروح مرا جان آرند

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 804

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور