صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سعدی
  2. »مواعظ
  3. »قصاید
  4. »قصیدهٔ شمارهٔ 35 - در تنبیه و موعظه

قصیدهٔ شمارهٔ 35 - در تنبیه و موعظه

شاعر: سعدی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

قافیہ: ال

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 1

صنف: قصیده

صداکار: حجت الله عباسی
Toggle stanza 1
11
إِنَّ هَوَی النَّفْسِ یَقُدُّ الْعِقال
لا یَتَهَدّیٰ وَ یَعِی ما یُقال
22
خاک من و توست که باد شَمال
می‌بردش سوی یَمین و شِمال
33
ما لَکَ فِی ‌الْخَیمةِ مُسْتَلْقیاً؟
وَ انْتَهَضَ الْقَومُ وَ شَدُّوا الرِّحال
44
عمر به افسوس برفت آن‌چه رفت
دیگرش از دست مده بر مُحال
55
قَدْ وَعَرَ الْمَسْلَکُ یا ذَا الْفَتیٰ
أَفْلَحَ مَن هَیَّأَ زَادَ الْمَآل
66
بس که در آغوشِ لَحَد بگذرد
بر من و تو روز و شب و ماه و سال
77
لا تَکُ تَغْتَرُّ بِمَعْمُورَةٍ
یَعْقَبُهَا الْهَدْمُ أَوِ الْاِنْتِقال
88
گر به مَثَل، جام جمست آدمی
سنگِ اجل بشکندش چون سُفال
99
لَو کُشِفَ التُّربةُ عَنْ بَدْرِهِم
لَمْ یُرَ إِلّا کَدَقیقِ الْهِلال
1010
بس که درین خاک، مُمَزَّق شدست
پیکرِ خوبانِ بَدیعُ الْجَمال
1111
وَ انْدَرَسَ الرَّسْمُ بِطُولِ الزَّمان
وَ انْتَخَرَ الْعَظْمُ بِمَرِّ اللَّیال
1212
ای که درونت به گنه تیره شد
ترسمت آیینه نگیرد صَقال
1313
ما لَکَ تَعْصِی؟ وَ مُنادِی الْقَبول
مِنْ قِبَلِ الْحَقِّ یُنادِی تَعال
1414
زندهٔ دل‌مرده ندانی که کیست؟
آنکه ندارد به خدای اِشْتِغال
1515
عِزٌ کریمٌ أَحَدٌ لایَزول
جَلٌّ قَدیمٌ صَمَدٌ لایَزال
1616
پادشهان بر در تعظیم او
دست برآورده به حکمِ سؤال
1717
کَمْ حَزَنٍ فی بَلَدٍ بَلْقَعٍ
مَنَّ عَلَیْها بِسَحابٍ ثِقال
1818
بار خدایی که درون صدف
دُر کند از قطرهٔ آب زلال
1919
إِنْ نَطَقَ الْعارِفُ فی وَصْفِهِ
یَعْجِزُ عَن شَأْنِ عَدیمِ الْمِثال
2020
کار مگس نیست درین ره پرید
بلکه بسوزد پَرِ عَنقا و بال
2121
کَمْ فَطِنٍ بادَرَ مُسْتَفْهِماً
عادَ وَ قَدْ کَلَّ لِسانُ الْمَقال
2222
فهم بسی رفت و نبودش طریق
وهم بسی گشت و نماندش مَجال
2323
لَو دَنَتِ الْفِکرةُ مِنْ حُجْبِهِ
لَاحْتَرَقَتْ مِنْ سُبُحاتِ الْجَلال
2424
بر دل عُشّاقِ جمالش خوشست
تلخی هجران به امید وصال
2525
أَصْبَحَ مِنْ غایةِ أَلْطافِهِ
یَجْتَرِمُ الْعَبْدُ وَ یُبْقِي النَّوال
2626
بنده دگر بر که کند اعتماد؟
گر نکند بر کَرَمِ ذُوالجَلال
2727
إِنَّ مَقالي حِکَمٌ فَاعْتَبِرْ
مَوعِظةٌ تُسْمِعُ صُمَّ الْجِبال
2828
هر که به گفتار نصیحت کنان
گوش ندارد بخورَد گوشمال
2929
بادیةُ الْمَحْشَرِ وادٍ عَمیق
تَمْتَحِنُ النَّفْسَ وَ تُمْضِی الْجَمال
3030
گر قدمت هست چو مردان برو
ور عملت نیست چو سعدی بنال
3131
رَبِّ أَعِنِّی وَ أَقِلْ عَثْرَتی
أَنْتَ رَجائی وَ عَلَیْکَ اتِّکال
◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هر آدمی که نظر با یکی ندارد و دل

به صورتی ندهد صورتیست لایعقل

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 34 - در ستایش علاءالدین جوینی صاحب دیوان

اگلی نظم

توانگری نه به مال است پیش اهل کمال

که مال تا لب گور است و بعد از آن اَعمال

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 36 - پند و موعظه

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

چشم تو صاد است و سر زلف دال

با خود ازان هر دو مرا صد خیال

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 568

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00