قصیدهٔ شمارهٔ 2 - در ستایش علاء الدین عطاملک جوینی صاحب دیوان

شاعر: سعدی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن (مجتث مثمن مخبون)

قافیہ: ینرا

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 1

صنف: قصیده

صداکار: حمیدرضا محمدی

اگر مطالعه خواهد کسی بهشت برین را

بیا مطالعه کن گو به نوبهار زمین را

شگفت نیست گر از طین به در کند گل و نسرین

همانکه صورت آدم کند سلالهٔ طین را

حکیم بار خدایی که صورت گل خندان

درون غنچه ببندد چو در مشیمه جنین را

سزد که روی عبادت نهند بر در حکمش

مصوری که تواند نگاشت نقش چنین را

نعیم خطهٔ شیراز و لعبتان بهشتی

ز هر دریچه نگه کن که حور بینی و عین را

گرفته راه تماشا بدیع چهره بتانی

که در مشاهده عاجز کنند بتگر چین را

کمان ابرو ترکان به تیر غمزهٔ جادو

گشاده بر دل عشاق مستمند کمین را

هزار نالهٔ بیدل ز هر کنار برآید

چو پر کنند غلامان شاه، خانهٔ زین را

به هم برآمده آب از نهیب باد بهاری

مثال شاهد غضبان گره فکنده جبین را

1010

مگر شکوفه بخندید و بوی عطر برآمد

که ناله در چمن افتاد بلبلان حزین را

1111

بیار ساقی مجلس، بگوی مطرب مونس

که دیر شد که قرینان ندیده‌اند قرین را

1212

هزاردستان بر گل سخن سرای چو سعدی

دعای صاحب عادل علاء دولت و دین را

1313

وزیر مشرق و مغرب امین مکه و یثرب

که هیچ ملک ندارد چنو حفیظ و امین را

1414

جهان فضل و فتوت جمال دست وزارت

که زیر دست نشانده مقربان مکین را

1515

در آن حرم که نهندش چهار بالش حرمت

جز آستان نرسد خواجگان صدرنشین را

1616

چو شیر رایت وی را کند صبا متحرک

مجال حمله نماند ز هول شیر عرین را

1717

ملوک روی زمین را به استمالت و حکمت

چنان مطیع و مسخر کند که ملک یمین را

1818

دیار دشمن وی را به منجنیق چه حاجت

که رعب او متزلزل کند بروج حصین را

1919

وزیر عالم و عادل به اتفاق افاضل

پناه ملک بود پادشاه روی زمین را

2020

سنان دولت او دشمنان دولت و دین را

چنان زند که سنان ستاره دیو لعین را

2121

به عهد ملک وی اندر نماند دست تطاول

مگر سواعد سیمین و بازوان سمین را

2222

همیشه دست توقع گرفته دامن فضلش

چو وامدار که دریابد آستین ضمین را

2323

شروح فکر من اندر بیان خاصیت او

تکلف است که حاجت به شرح نیست یقین را

2424

هلال اگر بنماید کسی بدیع نباشد

چه حاجت است که بنمایم آفتاب مبین را

2525

در این حدیقه که بلبل زبان نطق ندارد

تو شوخ دیده مگس بین که برگرفت طنین را

2626

ایا رسیده به جایی کلاه گوشهٔ قدرت

که دست نیست بر آن پایه آسمان برین را

2727

گر اشتیاق نویسم به وصف راست نیاید

چنان مرید محبم که تشنه ماء معین را

2828

به خاک پای تو ماند یمین غیر مکفر

کزان زمان که بدانستم از یسار یمین را

2929

برای حاجت دنیا طمع به خلق نبندم

که تنگ چشم تحمل کند عذاب مهین را

3030

تو قدر فضل شناسی که اهل فضلی و دانش

شبه فروش چه داند بهای در ثمین را

3131

نگاهدار و معینت خدای بود که هرگز

به از خدای نبینی نگاهدار و معین را

3232

مضاجع پدرانت غریق باد به رحمت

که چون تو عاقل و هشیار پرورند بنین را

3333

در سخن به دو مصرع چنان لطیف ببندم

که شاید اهل معانی که ورد خود کند این را

3434

بخور ببخش که دنیا به هیچ کار نیاید

جز آنکه پیش فرستند روز بازپسین را

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ز راستی نبود خجلتی گشاده جبین را

که نقش راست نسازد سیاه روی نگین را

صائبدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 839

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور