بخش 22 - گفتار اندر سماع اهل دل و تقریر حق و باطل آن

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

اگر مردِ عشقی کمِ خویش گیر

و گر‌نه رهِ عافیت پیش‌ گیر

مترس از محبت که خاکت کند

که باقی شوی گر هلاکت کند

نروید نبات از حبوبِ درست

مگر حال بر وی بگردد نخست

تو را با حق آن آشنایی دهد

که از دستِ خویشت رهایی دهد

که تا با خودی در خودت راه نیست

وز این نکته جز بی‌خود آگاه نیست

نه مطرب که آواز پای ستور

سماع است اگر عشق داری و شور

مگس پیشِ شوریده‌دل پر نزد

که او چون مگس دست بر سر نزد

نه بم داند آشفته‌سامان نه زیر

به آوازِ مرغی بنالد فقیر

سُراینده خود می‌نگردد خموش

ولیکن نه هر وقت باز است گوش

1010

چو شوریدگان مِی‌پرستی کنند

به آوازِ دولاب مستی کنند

1111

به چرخ اندر آیند دولاب‌وار

چو دولاب بر خود بِگِریند زار

1212

به تسلیم سر در گریبان برند

چو طاقت نماند گریبان درند

1313

مکن عیبِ درویشِ مدهوشِ مست

که غرق است از آن می‌زند پا و دست

1414

نگویم سماع ای برادر که چیست

مگر مستمع را بدانم که کیست

1515

گر از برج معنی پرد طیرِ او

فرشته فرو ماند از سیرِ او

1616

وگر مرد لهو است و بازی و لاغ

قوی‌تر شود دیوش اندر دِماغ

1717

چو مردِ سماع است شهوت‌پرست

به آوازِ خوش خفته خیزد، نه مست

1818

پریشان شود گل به بادِ سحر

نه هیزم که نَشکافدش جز تبر

1919

جهان پر سماع است و مستی و شور

ولیکن چه بیند در آیینه کور؟

2020

نبینی شتر بر نوای عرب

که چونش به رقص اندر آرد طرب؟

2121

شتر را چو شورِ طرب در سَر است

اگر آدمی را نباشد خر است

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور