صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 1017

غزل شمارهٔ 1017

شاعر: رومی

وزن: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم)

قافیہ: ر

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
آمد ترش رویی دگر یا زمهریر است او مگر
برریز جامی بر سرش ای ساقی همچون شکر

A sour-faced one has come—perchance is he the bitter winter cold? Pour a winecup over his head, saki, sweet as sugar.

22
یا می دهش از بلبله یا خود به راهش کن هله
زیرا میان گلرخان خوش نیست عفریت ای پسر

Either give him wine from the bottle, or send him on his way now, for it is not pleasant, boy, for an efreet to be amongst rose-cheeked beauties.

33
درده می پیغامبری تا خر نماند در خری
خر را بروید در زمان از باده عیسی دو پر

Bestow the prophetic wine, so that the ass may not continue in assishness; from Jesus’ wine two wings forthwith sprout on the ass.

44
در مجلس مستان دل هشیار اگر آید مهل
دانی که مستان را بود در حال مستی خیر و شر

If a sober heart enters the assembly of the drunkards, do not let him; you know that, in the state of drunkenness, good and evil befall the drunkard.

55
ای پاسبان بر در نشین در مجلس ما ره مده
جز عاشقی آتش دلی کآید از او بوی جگر

Watchman, sit by the door, give not admittance to our assembly save to the heart-aflame lover from whom comes the odour of a burning heart.

66
گر دست خواهی پا دهد ور پای خواهی سر نهد
ور بیل خواهی عاریت بر جای بیل آرد تبر

If you want a hand, he gives a foot; if you want a foot, he lays down his head; if you want to borrow a hoe, instead of the hoe he brings an axe.

77
تا در شراب آغشته‌ام بی‌شرم و بی‌دل گشته‌ام
اسپر سلامت نیستم در پیش تیغم چون سپر

Since I became immersed in wine I have become without shame and heart; the shield is no protection to me, I am myself as a shield before the sword.

88
خواهم یکی گوینده‌ای آب حیاتی زنده‌ای
کآتش به خواب اندرزند وین پرده گوید تا سحر

I desire a chanter, a living water of life, to set fire to sleep and to utter this melody till dawn.

99
اندر تن من گر رگی هشیار یابی بردرش
چون شیرگیر حق نشد او را در این ره سگ شمر

If you find one sober vein in me, pluck it out; if a man has not been a lion catcher of God, reckon him a dog in this path.

1010
قومی خراب و مست و خوش قومی غلام پنج و شش
آن‌ها جدا وین‌ها جدا آن‌ها دگر وین‌ها دگر

Some folk dissolute and drunk and gay, some folk slaves to the five and the six; these are apart and those are apart, these are other and those are other.

1111
ز اندازه بیرون خورده‌ام کاندازه را گم کرده‌ام
شدوا یدی شدوا فمی هذا حفاظ ذی السکر

I have consumed beyond measure, for I have lost the treasure; bind my hand, bind my mouth—this is how to preserve the drunkard.

1212
هین نیش ما را نوش کن افغان ما را گوش کن
ما را چو خود بی‌هوش کن بی‌هوش سوی ما نگر

Take heed, convert our sting to honey, give ear to our lament; make us senseless like yourself, senseless look upon us.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

انا فتحنا عینکم فاستبصروا الغیب البصر

انا قضینا بینکم فاستبشروا بالمنتصر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1016

اگلی نظم

رو چشم جان را برگشا در بی‌دلان اندرنگر

قومی چو دل زیر و زبر قومی چو جان بی‌پا و سر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1018

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ای یوسف حسن و کشی خورشید خوی خوش سیر

از سر برون کن سرکشی امروز با ما باده خور

سنایی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 178

ای شاهد سیمین ذقن درده شرابی همچو زر

تا سینه‌ها روشن شود افزون شود نور نظر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1015

انا فتحنا عینکم فاستبصروا الغیب البصر

انا قضینا بینکم فاستبشروا بالمنتصر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1016

رو چشم جان را برگشا در بی‌دلان اندرنگر

قومی چو دل زیر و زبر قومی چو جان بی‌پا و سر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1018

ما را خدا از بهر چه آورد بهر شور و شر

دیوانگان را می‌کند زنجیر او دیوانه‌تر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1019

جاء الربیع و البطر زال الشتاء و الخطر

من فضل رب عنده کل الخطایا تغتفر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1172

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00