صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »ترجیعات
  4. »چهل و چهارم

چهل و چهارم

شاعر: رومی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

قافیہ: دی

صنف: ترجیع بند

بند 1
Toggle stanza 1
1

گر مه و گر زهره و گر فرقدی

از همه سعدان فلک اسعدی

2

نیستی از چرخ و از این آسمان

سخت لطیفی، ز کجا آمدی؟

3

چونک به صورت تو ممثل شوی

ماه رخ و دل‌بر و زیبا قدی

4

از تو پدید آمده سودای عشق

وز تو بود خوبی و زیبا خدی

5

گم‌شدهٔ هر دل و اندیشه‌ای

هر چه شود یاوه توش واجدی

6

خاتم هر ملک و ممالک توی

تاج سر هر شه و هر سیدی

7

نوبت خود بر سر گردون زدند

چونک دمی خویش بر ایشان زدی

8

هر بدیی کو به تو آورد رو

خوب شود، رسته شود از بدی

9

ای نظرت معدن هر کیمیا

ای خود تو مشعلهٔ هر خودی

10

در خور عام‌ست چنین شرح‌ها

کو صفت و معرفت ایزدی؟

11

گر برسد برق از آن آسمان

گیرد خورشید و فلک کاسدی

12

گرد نیایند وجود و عدم

عاشقی و شرم، دو ضدند هم

بند 2
Toggle stanza 2
13

چون تلف عشق موبَد شدی

گر تو یکی روح بدی صد شدی

14

مست و خراب و خوش و بی‌خود شود

خلق، چو تو جلوه‌گر خود شدی

15

ای دل من باده بخور فاش فاش

حد نزنندت، چو تو بی‌حد شدی

16

حد اگر باشد هم بگذرد

شاد بمان تو که مخلد شدی

17

ای دل پرکینه مصفا شدی

وی تن دیرینه، مجدد شدی

18

مست همی باش و مَیا سوی خود

چون به خود آیی، تو مقید شدی

19

روح چو آب‌ست و بدن همچو خاک

آبی و از خاک مجرد شدی

20

تیره بُدی در بُن خنب جهان

راوقی اکنون و مصعد شدی

21

خواست چراغت که بمیرد ولیک

رو که به خورشید موید شدی

22

جان تو خفاش بُد و باز شد

چونک درین نور معود شدی

23

هم نفسی آمد، لب را ببند

تا بکی ای دم تو درآمد شدی

24

ساقی جان آمد با جام جم

نوبت عشرت شد خامش کنم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

زین دودناک خانه گشادند روزنی

شد دود و، اندر آمد خورشید روشنی

رومی»دیوان شمس»ترجیعات»چهل و سوم

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور