صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »ترجیعات
  4. »هشتم

هشتم

شاعر: رومی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: ترجیع بند

بند 1
Toggle stanza 1
11

بلبل سرمست برای خدا

مجلس گل بین و به منبر برآ

22

هین به غنیمت شمر این روز چند

زانک ندارد گل رعنا وفا

33

ای دم تو قوت عروسان باغ

فصل بهارست بزن الصلا

44

جان من و جان ترا پیش ازین

سابقهٔ بود که گشت آشنا

55

الفت امروز ازان سابقه‌ست

گرچه فراموش شد آنها ترا

66

سیر ببینیم رخ همدگر

ناشده ما از رخ و از تن جدا

77

تا بشناسیم دران حشر نو

چونک چنین بوقلمونیم ما

88

صورت یوسف به یکی جرم شد

صورت گرگی بر اهل هوا

99

از غرضی چون پنهان شد ز چشم

صورت آن خسرو شیرین لقا

1010

پس چو مبدل شود آن صورتش

چونش شناسی تو بدین چشمها

1111

یارب بنماش چنانک ویست

از حق درخواست چنین مصطفا

1212

خیز به ترجیع بگو باقیش

نیک نشانش کن و خطی بکش

بند 2
Toggle stanza 2
1313

ای رخ تو حسرت ماه و پری

پر بگشادی به کجا می‌پری

1414

هین گروی ده سره آنگه برو

رفتن تو نیست ز ما سرسری

1515

زنده جهان ز آب حیات توست

مست قروی تو دل لاغری

1616

خود چه بود خاک که در چرخ تست

این فلک روشن نیلوفری

1717

زین بگذشتم به خدا راست گو

رخت ازین خانه کجا می‌بری

1818

در دو جهان کار تو داری و بس

راست بگو تا بچه کار اندری

1919

ور بنگویی تو گواهی دهد

چشم تو آن فتنه گر عبهری

2020

جان چو دریای تو تنگ آمدست

زین وطن مختصر ششدری

2121

چون نشوی سیر ازین آب شور

چونک امیر آب دو صد کوثری

2222

رست ز پای تو به فضل خدا

بهر ره چرخ پر جعفری

2323

شاعر تو دست دهان برنهاد

تا که کند شاه به خود شاعری

2424

شاه همی گوید ترجیع را

تا سه تمامش کن و باقی ترا

بند 3
Toggle stanza 3
2525

ای که ملک طوطی آن قندهات

کوزه‌گرم کوزه کنم از نبات

2626

لیک فقیرم تو ز یاقوت خویش

وقت زکاتست مرا ده زکات

2727

سابق خیری تو و خاصه کنون

موسم خیرست و اوان صلات

2828

نک رمضان آمد و قدرست و عید

وز تو رسیدست در آن شب برات

2929

در هوس بحر تو دارم لبی

کان نشود تر ز هزاران فرات

3030

حبس دلم چاه زنخدان تست

کی طلبم زین چه و زندان نجات

3131

عرض فلک دارد این قعر چاه

عرصهٔ او تیز نظر را کفات

3232

صورت عشقی تو و بی‌صورتی

این عدد اندر صفت آمد نه ذات

3333

هم تو بگو زانک سخنهای خلق

پیش کلام توبود ترهات

3434

هم تو بگو ای شه نطع وجود

ای همه شاهان ز تو در بیت مات

3535

چونک سه ترجیع بگفتم بده

تا عربی گویم یا سعد هات

3636

یا قمرالحسن مزیل‌الظلام

جد بطلوع مع کاس المدام

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

مستی و عاشقی و جوانی و یار ما

نوروز و نوبهار و حمل می‌زند صلا

رومی»دیوان شمس»ترجیعات»هفتم

اگلی نظم

باز این دل سرمستم دیوانهٔ آن بندست

دیوانه کسی باشد، کو بی‌دل و پیوندست

رومی»دیوان شمس»ترجیعات»نهم

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور