صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 853

غزل شمارهٔ 853

شاعر: رومی

وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)

قافیہ: یرباشد

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 2

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
مر بحر را ز ماهی دایم گزیر باشد
زیرا به پیش دریا ماهی حقیر باشد

The sea can always dispense with the fish, for in comparison with the sea the fish is contemptible.

22
مانند بحر قلزم ماهی نیابی ای جان
در بحر قلزم حق ماهی کثیر باشد

You will not find fish, my soul, like the sea of the ocean; in the sea of God’s ocean there are many fish.

33
بحرست همچو دایه ماهی چو شیرخواره
پیوسته طفل مسکین گریان شیر باشد

The sea is like a nurse, the fish like a sucking child; the wretched infant is always weeping for milk.

44
با این همه فراغت گر بحر را به ماهی
میلی بود به رحمت فضل کبیر باشد

Yet for all this indifference, if the sea should compassionately incline towards a fish, great will be the grace;

55
وان ماهیی که داند کان بحر طالب اوست
پایش ز روی نخوت فوق اثیر باشد

And that fish which knows that the sea is seeking him—his foot in pride rises above the ether.

66
آن ماهیی که دریا کار کسی نسازد
الا که رای ماهی آن را مشیر باشد

That fish which—the sea does no task without the fish’s opinion is its counsellor—

77
گویی ز بس عنایت آن ماهیست سلطان
وان بحر بی‌نهایت او را وزیر باشد

You might say that so highly favoured a fish is an emperor, and that infinite sea is his minister.

88
گر هیچ کس ز جرات ماهیش خواند او را
هر قطره‌ای به قهرش مانند تیر باشد

If anyone should dare to call him a fish, every drop in his wrath would be as an arrow.

99
تا چند رمز گویی رمزت تحیر آرد
روشنترک بیان کن تا دل بصیر باشد

How long will you speak in riddles? Your riddles bring bewilderment; expound a little more clearly, that the heart may perceive.

1010
مخدوم شمس دینست هم سید و خداوند
کز وی زمین تبریز مشک و عبیر باشد

Worshipful Shams-i D¯ın is both Lord and Master, for by him the earth of Tabriz is all musk and ambergris.

1111
گر خارهای عالم الطاف او ببینند
در نرمی و لطافت همچون حریر باشد

Should the thorns of the world behold his graces, in softness and delicacy they would become like silk.

1212
جانم مباد هرگز گر جانم از شرابش
وز مستی جمالش از خود خبیر باشد

May I never have a soul, if my soul after tasting his wine and being drunk with his beauty is self-aware.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

جز لطف و جز حلاوت خود از شکر چه آید

جز نور بخش کردن خود از قمر چه آید

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 852

اگلی نظم

گفتم مکن چنین‌ها ای جان چنین نباشد

غم قصد جان ما کرد گفتا خود این نباشد

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 854

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

چون آفتاب هر کس روشن ضمیر باشد

ذرات عالم اورا فرمان پذیرباشد

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 4469

خشمین بر آن کسی شو کز وی گزیر باشد

یا غیر خاک پایش کس دستگیر باشد

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 839

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00