صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر ششم
  4. »بخش 140 - مثل

بخش 140 - مثل

Parable.

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

آنچنان که گفت مادر بچه را

گر خیالی آیدت در شب فرا

The case is like that of the mother who said to her child, “If a ghost come to you in the night,

2

یا بگورستان و جای سهمگین

تو خیالی بینی اسود پر ز کین

Or if in a graveyard and frightful place you behold a black bogle full of rage,

3

دل قوی دار و بکن حمله برو

او بگرداند ز تو در حال رو

Keep a stout heart and rush at it, and immediately it will turn its face away from you.”

4

گفت کودک آن خیال دیووش

گر بدو این گفته باشد مادرش

“(But),” said the child, “suppose the devilish bogle's mother has said this (same thing) to it;

5

حمله آرم افتد اندر گردنم

ز امر مادر پس من آنگه چون کنم

(If) I rush at it, by its mother's orders it will fall on my neck: what shall I do then?

6

تو همی‌آموزیم که چست ایست

آن خیال زشت را هم مادریست

You are teaching me to stand firm, (but) the ugly bogle has a mother too.”

7

دیو و مردم را ملقن آن یکیست

غالب از وی گردد ار خصم اندکیست

The instructor of (the race of) devils and of mankind is the One (God): through Him the enemy prevails (even) if he is in small force.

8

تا کدامین سوی باشد آن یواش

الله‌الله رو تو هم زان سوی باش

On whichever side that Gracious One may be, go and for God's sake, for God's sake, be thou also on that side!

9

گفت اگر از مکر ناید در کلام

حیله را دانسته باشد آن همام

He (the cadi) said, “Suppose the worthy man is not induced to speak by your device and has (already) perceived the trick,

10

سر او را چون شناسی راست گو

گفت من خامش نشینم پیش او

Tell me truly, how can you know his hidden nature?” He replied, “I sit before him in silence

11

صبر را سلم کنم سوی درج

تا بر آیم صبر مفتاح الفرج

And make patience a ladder to climb upwards: patience is the key to success.

12

ور بجوشد در حضورش از دلم

منطقی بیرون ازین شادی و غم

And if in his presence there should gush from my heart a speech beyond this (realm of) joy and sorrow,

13

من بدانم کو فرستاد آن بمن

از ضمیر چون سهیل اندر یمن

I know that he has sent it to me from the depths of a soul (illumined) like Canopus (rising) in Yemen.

14

در دل من آن سخن زان میمنه‌ست

زانک از دل جانب دل روزنه‌ست

The speech in my heart comes from that auspicious quarter, for there is a window between heart and heart.”

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

آن یکی شخصی به وقت مرگ خویش

گفته بود اندر وصیت پیش‌پیش

رومی»مثنوی معنوی»دفتر ششم»بخش 139 - وصیت کردن آن شخص کی بعد از من او برد مال مرا از سه فرزند من کی کاهل‌ترست

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور