صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر اول
  4. »بخش 102 - پرسیدن صدیقه رضی‌الله عنها از مصطفی صلی‌الله علیه و سلم کی سر باران امروزینه چه بود

بخش 102 - پرسیدن صدیقه رضی‌الله عنها از مصطفی صلی‌الله علیه و سلم کی سر باران امروزینه چه بود

How the Siddíqa (‘Á’isha), may God be well-pleased with her, asked Mustafá (Mohammed), God bless him and give him peace, saying, “What was the inner meaning of to-day's rain?”

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
گفت صدیقه که ای زبدهٔ وجود
حکمت باران امروزین چه بود

The Siddíqa said, “O (thou who art the) cream of existence, what was the (true) reason of to-day's rain?

22
این ز بارانهای رحمت بود یا
بهر تهدیدست و عدل کبریا

Was it (one) of the rains of mercy, or (was it) for the sake of menace and the justice of (Divine) Majesty?

33
این از آن لطف بهاریات بود
یا ز پاییزی پر آفات بود

Was it from the favour of the vernal attributes, or from a baneful autumnal attribute?”

44
گفت این از بهر تسکین غمست
کز مصیبت بر نژاد آدمست

He said, “This (rain) was for the purpose of allaying the grief that is upon the race of Adam in calamity.

55
گر بر آن آتش بماندی آدمی
بس خرابی در فتادی و کمی

If man were to remain in that fire (of grief), much ruin and loss would befall.

66
این جهان ویران شدی اندر زمان
حرصها بیرون شدی از مردمان

This world would at once become desolate: (all) selfish desires would go forth from men.”

77
استن این عالم ای جان غفلتست
هوشیاری این جهان را آفتست

Forgetfulness (of God), O beloved, is the pillar (prop) of this world: (spiritual) intelligence is a bane to this world.

88
هوشیاری زان جهانست و چو آن
غالب آید پست گردد این جهان

Intelligence belongs to that (other) world, and when it prevails, this world is overthrown.

99
هوشیاری آفتاب و حرص یخ
هوشیاری آب و این عالم وسخ

Intelligence is the sun and cupidity the ice; intelligence is the water and this world the dirt.

1010
زان جهان اندک ترشح می‌رسد
تا نغرد در جهان حرص و حسد

A little trickle (of intelligence) is coming from yonder world, that cupidity and envy may not roar (too loudly) in this world.

1111
گر ترشح بیشتر گردد ز غیب
نه هنر ماند درین عالم نه عیب

If the trickle from the Unseen should become greater, in this world neither virtue nor vice will be left.

1212
این ندارد حد سوی آغاز رو
سوی قصهٔ مرد مطرب باز رو

This (topic) has no bound. Go to the starting-point, go back to the tale of the minstrel.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

گفت پیغامبر ز سرمای بهار

تن مپوشانید یاران زینهار

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 101 - در معنی این حدیث کی اغتنموا برد الربیع الی آخره

اگلی نظم

مطربی کز وی جهان شد پر طرب

رُسته ز آوازش خیالاتِ عجب

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 103 - بقیهٔ قصهٔ پیر چنگی و بیان مخلص آن

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00