صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر سوم
  4. »بخش 213 - جذب هر عنصری جنس خود را کی در ترکیب آدمی محتبس شده است به غیر جنس

بخش 213 - جذب هر عنصری جنس خود را کی در ترکیب آدمی محتبس شده است به غیر جنس

How each element attracts its congener that has been imprisoned in the human constitution by the non-homogeneous (elements).

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

خاک گوید خاک تن را باز گرد

ترک جان کن سوی ما آ همچو گرد

Earth says to the earth of the body, “Return! Take leave of the spirit, come to me like the dust.

2

جنس مایی پیش ما اولیتری

به که زان تن وا رهی و زان تری

Thou art my congener, thou art more suited (to be) with me: ’tis better that thou shouldst escape from that body and that moisture.”

3

گوید آری لیک من پابسته‌ام

گرچه همچون تو ز هجران خسته‌ام

It answers, “Yes; but I am fettered, although like thee I am weary of separation.”

4

تری تن را بجویند آبها

کای تری باز آ ز غربت سوی ما

The waters seek the moisture of the body, saying, “O moisture, come back to us from exile.”

5

گرمی تن را همی‌خواند اثیر

که ز ناری راه اصل خویش گیر

The aether is calling the heat of the body, saying, “Thou art of fire: take the way to thy origin.”

6

هست هفتاد و دو علت در بدن

از کششهای عناصر بی رسن

There are two-and-seventy diseases in the body, (caused) by the elements pulling without cord.

7

علت آید تا بدن را بسکلد

تا عناصر همدگر را وا هلد

Disease comes to shatter the body, so that the elements may abandon each other.

8

چار مرغ‌اند این عناصر بسته‌پا

مرگ و رنجوری و علت پاگشا

These elements are four birds with their legs tied (together): death and sickness and disease loose their legs.

9

پایشان از همدگر چون باز کرد

مرغ هر عنصر یقین پرواز کرد

When it (death) has released their legs from one another, assuredly every bird-element flies away.

10

جذبهٔ این اصلها و فرعها

هر دمی رنجی نهد در جسم ما

The pull between these originals and derivatives continually implants some pain in our bodies,

11

تا که این ترکیبها را بر درد

مرغ هر جزوی به اصل خود پرد

In order that it may rend these coalitions asunder (and that) each part, like a bird, may fly to its home;

12

حکمت حق مانع آید زین عجل

جمعشان دارد بصحت تا اجل

(But) Divine Providence hinders them from this hastening and keeps them together in health till the appointed term,

13

گوید ای اجزا اجل مشهود نیست

پر زدن پیش از اجلتان سود نیست

And says, “O parts, the term is not certainly known (to you): ’tis useless for you to take wing before the term.”

14

چونک هر جزوی بجوید ارتفاق

چون بود جان غریب اندر فراق

Inasmuch as every part (of the body) seeks support, what must be the state of the soul, a stranger, in separation (from its home)?

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

آن بخاری نیز خود بر شمع زد

گشته بود از عشقش آسان آن کبد

رومی»مثنوی معنوی»دفتر سوم»بخش 212 - ملاقات آن عاشق با صدر جهان

اگلی نظم

گوید ای اجزای پست فرشیم

غربت من تلختر من عرشیم

رومی»مثنوی معنوی»دفتر سوم»بخش 214 - منجذب شدن جان نیز به عالم ارواح و تقاضای او و میل او به مقر خود و منقطع شدن از اجزای اجسام کی هم کندهٔ پای باز روح‌اند

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور