صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر دوم
  4. »بخش 29 - رجوع به حکایت ذاالنون رحمة الله علیه

بخش 29 - رجوع به حکایت ذاالنون رحمة الله علیه

Resumption of the story of Dhu ’l-Nún, may God sanctify his spirit!

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
11
چون رسیدند آن نفر نزدیک او
بانگ بر زد هی کیانید اتقو

When those persons arrived near him, he shouted, “Hey, who are ye? Take care!”

22
با ادب گفتند ما از دوستان
بهر پرسش آمدیم اینجا بجان

They said respectfully, “We are some of thy friends: we have come hither in devotion to ask after thee.

33
چونی ای دریای عقل ذو فنون
این چه بهتانست بر عقلت جنون

How art thou, O Sea of manifold intelligence? What aspersion on thy intelligence is this (alleged) madness?

44
دود گلخن کی رسد در آفتاب
چون شود عنقا شکسته از غراب

How should the smoke of the bath-stove attain unto the Sun? How should the ‘Anqá be crushed by the crow?

55
وا مگیر از ما بیان کن این سخن
ما محبانیم با ما این مکن

Do not withhold (the truth) from us: explain this matter; we are lovers (of thee): do not behave to us in this fashion.

66
مر محبان را نشاید دور کرد
یا بروپوش و دغل مغرور کرد

One ought not to drive lovers away or dupe them by mask and false pretence.

77
راز را اندر میان آور شها
رو مکن در ابر پنهانی مها

Communicate the secret, O King: do not hide thy face in the cloud, O Moon!

88
ما محب و صادق و دل خسته‌ایم
در دو عالم دل به تو در بسته‌ایم

We are loving and true and with wounded (bleeding) hearts: in the two worlds we have fixed our hearts on thee (alone).”

99
فحش آغازید و دشنام از گزاف
گفت او دیوانگانه زی و قاف

He began (to use) foul words and bad names recklessly: he spoke gibberish like madmen.

1010
بر جهید و سنگ پران کرد و چوب
جملگی بگریختند از بیم کوب

He jumped up and let fly stones and sticks; the whole party fled for fear of blows.

1111
قهقهه خندید و جنبانید سر
گفت باد ریش این یاران نگر

He laughed loudly and tossed his head (in scorn). “Look,” said he, “at the vain bluster of these friends!

1212
دوستان بین کو نشان دوستان
دوستان را رنج باشد همچو جان

See the friends! Where is the sign of (true) friends? To (true) friends pain is as (dear as) life.”

1313
کی کران گیرد ز رنج دوست دوست
رنج مغز و دوستی آن را چو پوست

How should a friend turn aside from the pain inflicted by his friend? Pain is the kernel, and friendship is (only) as the husk to it.

1414
نی نشان دوستی شد سرخوشی
در بلا و آفت و محنت‌کشی

Has not joy in tribulation and calamity and suffering become the sign of (true) friendship?

1515
دوست همچون زر بلا چون آتشست
زر خالص در دل آتش خوشست

A friend is like gold, tribulation is like the fire: the pure gold is glad in the heart of the fire.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

دوستان در قصهٔ ذاالنون شدند

سوی زندان و در آن رایی زدند

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 28 - فهم کردن مریدان کی ذاالنون دیوانه نشد قاصد کرده است

اگلی نظم

نی که لقمان را که بندهٔ پاک بود

روز و شب در بندگی چالاک بود

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 30 - امتحان کردن خواجهٔ لقمان زیرکی لقمان را

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00