صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر پنجم
  4. »بخش 18 - تفسیر یا حسرة علی العباد

بخش 18 - تفسیر یا حسرة علی العباد

[Explanation of “Alas for the servants (of God)!”]

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

او همی گوید که از اشکال تو

غره گشتم دیر دیدم حال تو

It (the moth) says, “I was deceived by thy (outward) features and (too) late did I regard thy (inward) condition.”

2

شمع مرده باده رفته دلربا

غوطه خورد از ننگ کژبینی ما

The candle is extinguished, the wine is gone, and the Beloved has withdrawn himself from the disgrace of our squintness.

3

ظلت الارباح خسرا مغرما

نشتکی شکوی الی الله العمی

Thy profits have become a loss and penalty: thou complainest bitterly to God of thy blindness.

4

حبذا ارواح اخوان ثقات

مسلمات مؤمنات قانتات

How excellent are the spirits of brethren trustworthy, self-surrendering, believing, obeying!

5

هر کسی رویی به سویی برده‌اند

وان عزیزان رو به بی‌سو کرده‌اند

Every one (else) has turned his face in some direction, but those holy ones have turned towards that which transcends direction.

6

هر کبوتر می‌پرد در مذهبی

وین کبوتر جانب بی‌جانبی

Every (other) pigeon flies on some course, but this pigeon (flies) in a region where no region is.

7

ما نه مرغان هوا نه خانگی

دانهٔ ما دانهٔ بی‌دانگی

We are neither birds of the air nor domestic (fowls): our grain is the grain of grainlessness.

8

زان فراخ آمد چنین روزی ما

که دریدن شد قبادوزی ما

Our daily bread is so ample because our stitching the coat (of bodily existence) has become the tearing (of it to pieces).

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هم‌چو قومی که تحری می‌کنند

بر خیال قبله سویی می‌تنند

رومی»مثنوی معنوی»دفتر پنجم»بخش 17 - تمثیل روشهای مختلف و همتهای گوناگون به اختلاف تحری متحریان در وقت نماز قبله را در وقت تاریکی و تحری غواصان در قعر بحر

اگلی نظم

صوفیی بدرید جبه در حرج

پیشش آمد بعد بدریدن فرج

رومی»مثنوی معنوی»دفتر پنجم»بخش 19 - سبب آنک فرجی را نام فرجی نهادند از اول

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور