صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر چهارم
  4. »بخش 112 - وحی کردن حق به موسی علیه‌السلام کی ای موسی من کی خالقم تعالی ترا دوست می‌دارم

بخش 112 - وحی کردن حق به موسی علیه‌السلام کی ای موسی من کی خالقم تعالی ترا دوست می‌دارم

How God made a revelation to Moses, on whom be peace, saying, “O Moses, I who am the exalted Creator love thee.”

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

گفت موسی را به وحی دل خدا

کای گزیده دوست می‌دارم ترا

God spoke to Moses by inspiration of the heart, saying, “O chosen one, I love thee.”

2

گفت چه خصلت بود ای ذوالکرم

موجب آن تا من آن افزون کنم

He (Moses) said, “O Bountiful One, (tell me) what disposition (in me) is the cause of that, in order that I may augment it.”

3

گفت چون طفلی به پیش والده

وقت قهرش دست هم در وی زده

He (God) said, “Thou art like a child in the presence of its mother: when she chastises it, it still lays hold of her.

4

خود نداند که جز او دیار هست

هم ازو مخمور هم از اوست مست

It does not even know that there is any one in the world except her: it is both afflicted with headache (sorrow) by her and intoxicated (with joy) by her.

5

مادرش گر سیلیی بر وی زند

هم به مادر آید و بر وی تند

If its mother give it a slap, still it comes to its mother and clings to her.

6

از کسی یاری نخواهد غیر او

اوست جمله شر او و خیر او

It does not seek help from any one but her: she is all its evil and its good.

7

خاطر تو هم ز ما در خیر و شر

التفاتش نیست جاهای دگر

Thy heart, likewise, in good or evil (plight) never turns from Me to other quarters.

8

غیر من پیشت چون سنگست و کلوخ

گر صبی و گر جوان و گر شیوخ

In thy sight all besides Me are as stones and clods, whether (they be) boys or youths or old men.”

9

هم‌چنانک ایاک نعبد در حنین

در بلا از غیر تو لانستعین

Just as Thee we worship in yearning entreaty, (so) in tribulation we ask help of none but Thee.

10

هست این ایاک نعبد حصر را

در لغت و آن از پی نفی ریا

This Thee we worship is (used) idiomatically for the purpose of (expressing) appropriation, and that (appropriation) is for the purpose of negating hypocrisy.

11

هست ایاک نستعین هم بهر حصر

حصر کرده استعانت را و قصر

Of Thee we ask help also is for the purpose of appropriation: he (who recites these words) appropriates and restricts the asking of help,

12

که عبادت مر ترا آریم و بس

طمع یاری هم ز تو داریم و بس

Meaning, “We perform worship to Thee alone; we have hope of help from Thee alone.”

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هیچ نقاشی نگارد زین نقش

بی امید نفع بهر عین نقش

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 111 - تفسیر این آیت کی و ما خلقنا السموات والارض و ما بینهما الا بالحق نیافریدمشان بهر همین کی شما می‌بینید بلک بهر معنی و حکمت باقیه کی شما نمی‌بینید آن را

اگلی نظم

پادشاهی بر ندیمی خشم کرد

خواست تا از وی برآرد دود و گرد

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 113 - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردی

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور