صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر چهارم
  4. »بخش 55 - در بیان آنک ترک الجواب جواب مقرر این سخن کی جواب الاحمق سکوت شرح این هر دو درین قصه است کی گفته می‌آید

بخش 55 - در بیان آنک ترک الجواب جواب مقرر این سخن کی جواب الاحمق سکوت شرح این هر دو درین قصه است کی گفته می‌آید

Showing that (the proverb), “Omission to reply is a reply,” confirms the saying that silence is the (proper) reply to the fool. The explanation of both these (sayings) is (contained) in the story which will now be related.

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

بود شاهی بود او را بنده‌ای

مرده عقلی بود و شهوت‌زنده‌ای

There was a king: he had a slave; he (the slave) was one whose reason was dead and whose lust was alive.

2

خرده‌های خدمتش بگذاشتی

بد سگالیدی نکو پنداشتی

He would neglect the niceties of service to him (the king): he was thinking evil and deeming (it) good.

3

گفت شاهنشه جرااش کم کنید

ور بجنگد نامش از خط بر زنید

The monarch said, “Reduce his allowance, and if he wrangle strike his name off the roll.”

4

عقل او کم بود و حرص او فزون

چون جرا کم دید شد تند و حرون

His reason was deficient, his cupidity excessive: when he saw the allowance reduced he became violent and refractory.

5

عقل بودی گرد خود کردی طواف

تا بدیدی جرم خود گشتی معاف

Had there been reason (in him), he would have made a circuit round himself, in order that he might see his offence and become forgiven.

6

چون خری پابسته تندد از خری

هر دو پایش بسته گردد بر سری

When, on account of asininity, a tethered ass becomes violent, both his (fore-)legs will be shackled in addition.

7

پس بگوید خر که یک بندم بسست

خود مدان کان دو ز فعل آن خسست

Then the ass will say, “One tether is enough for me”; (but) in sooth do not think (that such is the case), for those two are (result) from the action of that vile creature.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

خواند مزمل نبی را زین سبب

که برون آ از گلیم ای بوالهرب

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 54 - تفسیر یا ایها المزمل

اگلی نظم

در حدیث آمد که یزدان مجید

خلق عالم را سه گونه آفرید

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 56 - در تفسیر این حدیث مصطفی علیه‌السلام کی ان الله تعالی خلق الملائکة و رکب فیهم العقل و خلق البهائم و رکب فیها الشهوة و خلق بنی آدم و رکب فیهم العقل و الشهوة فمن غلب عقله شهوته فهو اعلی من الملائکة و من غلب شهوته عقله فهو ادنی من البهائم

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور